2013

Początek sezonu turystycznego w Parowozowni Skierniewice

W sobotę 4 maja rozpoczęliśmy IX już sezon turystyczny w Parowozowni Skierniewice. Na ten dzień przygotowaliśmy 3 różne wydarzenia – nasze pomysły spotkały się z bardzo dobrym przyjęciem, gdyż tego dnia odwiedziło nas aż 676 osób (!). Rozpoczęliśmy tradycyjnym już Dniem Otwartym Parowozowni Skierniewice, w trakcie którego zaprezentowaliśmy nie tylko zbiory stowarzyszenia ale także, pierwszy raz po kilkuletniej przerwie, wnętrze hali wachlarzowej skierniewickiego depo. Remonty połaci dachu przeprowadzone w poprzednich latach pozwalają na prezentacje zbiorów zgromadzonych na 6 stanowiskach we wnętrzu hali. Mamy nadzieję, że dzięki uzyskanym dotacjom oraz środkom przekazanym w ramach 1% podatku jeszcze w tym roku będziemy mogli udostępnić zbiory zgromadzone na kolejnych kilku stanowiskach.

Pierwszy Dzień Otwarty 2013, Pd5 Pierwszy Dzień Otwarty 2013, wystawa USRK

Turyści chętnie oglądali nie tylko cieszące się niesłabnącym powodzeniem parowozy, ale także wystawę urządzeń sterowania ruchem kolejowym, gdzie grupa naszych kolegów wyjaśniała zawiłości blokad i uzależnień nastawnic mechanicznych, suwakowych, a także nieco nowszych wciąż stosowanych – urządzeń przekaźnikowych. Oprócz słuchania można było owe blokady i uzależnienia przetestować w praktyce układając drogi przebiegu i podając odpowiednie dla nich sygnały.

Pierwszy Dzień Otwarty 2013, plener fotograficzny

Po Dniu Otwartym naszą parowozownię oddaliśmy w posiadanie (uspokajamy – tylko na kilka godzin) amatorom fotografii biorącym udział w plenerze „Historia w żelazie zaklęta”. Artyści po krótkim powitaniu i ogólnym zapoznaniu z tematyką pleneru w akompaniamencie charakterystycznych „trzasków” migawek oddali się swojemu hobby. Zachęcaliśmy (i wciąż zachęcamy) wszystkich do udziału w konkursie na najlepsze zdjęcia, które zostaną pokazane na wystawie poplenerowej, a ich autorzy zostaną nagrodzeni. Śledźcie aktualności na naszej stronie – plener podsumujemy już niebawem.

Otwarcie sezonu zakończyliśmy „Wieczorem w Parowozowni”. W trakcie wieczoru pokazaliśmy film dokumentalny w reżyserii Jacka Kubiaka „Poezja i maszyny. Hipolit Cegielski 1813-1868” oraz wystawę autorstwa naszego kolegi Tomasza Kozłowskiego, która opowiadała o działalności Hipolita Cegielskiego, a także o znajdujących się w Parowozowni Skierniewice parowozach wyprodukowanych w fabryce HCP.

Pierwszy Dzień Otwarty 2013, wystawa Tomasza Kozłowskiego w kuźni Pierwszy Dzień Otwarty 2013, wystawa Tomasza Kozłowskiego w kuźni

Oprócz organizacji i obsługi trzech imprez, kilku naszych kolegów znalazło czas na wykonanie „od zera” i przetestowanie fragmentu stoiska wystawowego, z którym będziemy prezentować Parowozownię Skierniewice oraz dorobek PSMK na V Międzynarodowych Targach Turystyki Dziedzictwa Przemysłowego i Turystyki Podziemnej w Zabrzu w dniach 24-25 maja bieżącego roku.

Wszystkich którzy chcą odwiedzić naszą parowozownię w nieco innej, wieczornej odsłonie zapraszamy już 18 maja na „Kolejową Noc Muzeów” – więcej szczegółów na temat tej imprezy przedstawimy wkrótce. Kolejny Dzień Otwarty już 1 czerwca – jak co roku będzie to specjalne wydanie Dnia Otwartego z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka.

Na wszystkie imprezy serdecznie zapraszamy. Wstęp – jak zawsze – wolny.


Plener fotograficzny „Historia w żelazie zaklęta”

Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei 4 maja 2013 r. o godz. 14.00  zaprasza fotografujących do zabytkowej Parowozowni Skierniewice przy ul. Łowickiej 1 na

Plener fotograficzny„Historia w żelazie zaklęta”

Plener fotograficzny Historia w żelazie zaklęta

Na uczestników pleneru czekają industrialne wnętrza Parowozowni i zgromadzone w niej zabytkowe lokomotywy i wagony – świadkowie minionej epoki. Uczestnicy pleneru wykonując zdjęcia będą mieli możliwość pod opieką członków i wolontariuszy Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei poznać tajniki Parowozowni Skierniewice oraz jej historię. Plener będzie próbą dania odpowiedzi na pytanie, czy przedmioty stare i niejednokrotnie zniszczone mogą być piękne, próbą odszukania śladów przeszłości ukrytych i utrwalonych w jej materialnym dziedzictwie.

Impreza jest dostępna dla wszystkich fotografujących niezależnie od wieku oraz doświadczenia w sztuce fotograficznej. W czasie pleneru uczestnicy będą mogli fotografować na otwartym terenie samodzielnie, a we wnętrzach budynku warsztatowego i części hali głównej oraz we wnętrzach wybranych eksponatów (taboru kolejowego) – pod opieką członków i wolontariuszy PSMK, którzy będą też służyli niezbędną pomocą i informacją.

Po zakończeniu imprezy zachęcamy wszystkich uczestników do udziału w konkursie na najlepsze fotografie pleneru – jury złożone z przedstawicieli organizatora dokona wyboru najciekawszych prac. Wybrane prace zostaną zaprezentowane na wystawie poplenerowej, która będzie otwarta 1 czerwca 2013 r. o godz. 14.00 w Hali Maszyn Parowozowni Skierniewice. Autorzy najlepszych prac zostaną w czasie wernisażu wystawy wyróżnieni nagrodami rzeczowymi.

Wszystkie szczegóły w tym regulamin pleneru oraz wystawy poplenerowej znajdują się tutaj.

Otwarcie wystawy poplenerowej i wręczenie wyróżnień dla Autorów najlepszych prac odbędzie się w Hali Maszyn Parowozowni Skierniewice 1 czerwca 2013 r. o godz. 14.00

Udział w plenerze i wystawie poplenerowej są bezpłatne.

Samorząd Województwa Łódzkiego

Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego w ramach zadania publicznego „Wzbogacanie oferty kulturalnej województwa łódzkiego oraz pielęgnowanie i rozwój polskiej tradycji kulturowej w województwie łódzkim”


2012

Szlak Zabytków Techniki „Industrialne Mazowsze”

Indutrialne Mazowsze, ulotka

Powoli kończymy realizację zadania publicznego pt. Promocja Szlaku Zabytków Techniki „Industrialne Mazowsze” wzdłuż historycznej trasy Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Jego efekt będzie można zobaczyć podczas Święta Kolejarza.

Dzięki dofinansowaniu zadania przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego (4 800,00 zł) Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei wydało folder informacyjny, prezentujący ideę oraz główne atrakcje szlaku.

Folder będzie dostępny w placówkach muzealnych będących inicjatorami i partnerami szlaku (Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie, Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach, Parowozownia Skierniewice), w placówkach Mazowieckiej Regionalnej Organizacji Turystycznej i Regionalnej Organizacji Turystycznej Woj. Łódzkiego, punktach informacji turystycznej w Żyrardowie, Łodzi i Warszawie.

Mazowsze Zachodnie, a zwłaszcza okolice Warszawy od wieków były miejscem osadnictwa i rozwoju towarzyszącego mu rzemiosła, które w dobie rewolucji przemysłowej szybko zmieniało formy produkcji i przekształcało się w lokalne ośrodki przemysłowe, położone wzdłuż traktów handlowych i cieków wodnych. Jednak dopiero przeprowadzenie tędy w latach 1844-45 pierwszego w Królestwie Polskim odcinka kolei żelaznej – słynnej Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej dało podstawy do szybkiego rozwoju przemysłu. Niektóre zakłady, jak fabryka lniarska w Żyrardowie, osiągnęły m.in. dzięki dostępowi do kolei status ponadregionalny. Na trasie kolei powstały zaś obiekty budowlane specyficzne dla tego nowego środka komunikacji – dworce, magazyny, wieże ciśnień, parowozownie, później też nastawnie.

Szlak Zabytków Techniki umożliwia fascynującą wędrówkę śladami industrializacji Mazowsza Zachodniego – począwszy od najstarszych form produkcji żelaza, poprzez zabytki „wieku pary”: kolejnictwa i przemysłu włókienniczego, śmiały modernizm w architekturze przemysłowej, aż po placówkę prezentującą ikonę nowych czasów – samochody.

Mazowsze, logo

Zwiedzanie szlaku umożliwia gęsta sieć dróg publicznych oraz dogodne połączenia kolejowe: historyczną trasą „wiedenki” (pociągi PKP Intercity, Przewozów Regionalnych, Kolei Mazowieckich i Szybkiej Kolei Miejskiej ZTM Warszawa) oraz Warszawską Koleją Dojazdową WKD.

Serdecznie zapraszamy.


Noc muzeów

Noc Muzeów 2012, logo

Sobota 19 maja była jednym z najbardziej pracowitych dni w sezonie turystycznym w naszej Parowozowni. W związku z odbywającą się Nocą Muzeów nasi członkowie i wolontariusze pracowali przez niemalże 20 godzin. Od wczesnych godzin rannych zaczęto ustawianie ekspozycji i przygotowanie specjalnej iluminacji. W tym roku postanowiliśmy zaprezentować nasze eksponaty nieco inaczej – specjalna – „nocna ekspozycja” została ustawiona w taki sposób, by przed obrotnicą stały jedynie lokomotywy parowe, tak jak bywało dawniej w czynnych parowozowniach.

Noc Muzeów 2012, widok z dachu hali wachlarzowej Noc Muzeów 2012

Po raz wtóry dzięki partnerom i przy współpracy z Fundacją Polskich Kolei Wąskotorowych organizowaliśmy„Kolejową Noc Muzeów”. Dwa specjalne pociągi z Łodzi i Warszawy przewiozły turystów do położonych na terenie województwa Łódzkiego dwóch zabytkowych obiektów związanych z koleją – Parowozowni Skierniewice i Muzeum Kolei Wąskotorowej Rogów-Rawa-Biała. Po Skierniewickiej szopie oprowadzało czterech przewodników, którzy po powitaniu przybyłych Gości przybliżali historię parowozowni, eksponatów, a nawet krótką (w porównaniu do zabytkowych obiektów) historię 25 lat działalności PSMK.

Noc Muzeów 2012 Noc Muzeów 2012, wystawa USRK

W tym roku szczególnie licznie odwiedzili nas mieszkańcy Skierniewic (ponad 230 osób), którzy często z refleksją i malującą się na twarzach nostalgią, podziwiali piękno stalowych maszyn. Pośród gości – co szczególnie nas cieszy – było wielu pracowników kolei, niektórzy z nich zaczynali pracę właśnie w MD Skierniewice. Chwilami to nasi goście stawali się przewodnikami po nocnej zmianie w czynnej lokomotywowni pełnej nie tylko buchających parą parowozów, ale także gwaru pracowników, hałasu obrabiarek, pełnej zwyczajnej kolejowo-warsztatowej codzienności… Łącznie z uczestnikami „Kolejowej Nocy Muzeów” odwiedziło nas 535 osób. Poniżej prezentujemy kilka zdjęć tego, co można było w naszej parowozowni zobaczyć.

Noc Muzeów 2012, iluminacja parowozów

Noc Muzeów 2012, zabytkowy skład Noc Muzeów 2012, iluminacja Pd5 Noc Muzeów 2012, iluminacja parowozów Noc Muzeów 2012, iluminacja Ty23

Na zakończenie, składamy podziękowania współorganizatorowiFundacji Polskich Kolei Wąskotorowych oraz partnerom: spółkom PKP Intercity S.A. i Przewozy Regionalne Sp. z o.o., których pociągami przyjechali turyści, jak również PKP Energetyka S.A. i PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., którzy zapewnili dostęp do infrastruktury i rozkłady jazdy. Dziękujemy również wszystkim członkom i wolontariuszom, bez których nie byłaby możliwa organizacja tej imprezy. Dziękujemy również, a może przede wszystkim – naszym licznie przybyłym Gościom. Do zobaczenia za rok – na kolejnej Nocy Muzeów w Parowozowni Skierniewice.

Przewozy Regionalne, logo PKP Intercity, logo
PKP PLK, logo PKP Energetyka, logo

fot. J. Czerwiński, M. Jerczyński, M. Moczulski


25 lat Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei

25 lat PSMK, logo

W 2012 roku Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei obchodzi swoje dwudziestopięciolecie.

Co prawda dopiero 9 października minie dokładnie 25 lat od wydania decyzji o zarejestrowaniu naszego stowarzyszenia, jednak osoby ciekawe historii PSMK już teraz zachęcamy do lektury tekstu autorstwa Andrzeja Paszke„Jak to się zaczęło”. Zachęcamy również do przejrzenia archiwum aktualności naszej strony internetowej, które już od 2001 roku pokazują najważniejsze wydarzenia z życia stowarzyszenia. O wszelkich imprezach i obchodach związanych z ćwierćwieczem PSMK będziemy informować z odpowiednim wyprzedzeniem.


2011

Rozwiązanie konkursu

Z końcem stycznia upłynął termin nadsyłania odpowiedzi w naszym konkursie „mundurowym”. W konkursie zwyciężył Jan Szponder trafnie oceniając, że postać kolejarza w mundurze marengo nie pasuje do stojącego za nim, oczekującego naprawy parowozu Ty51. Szczegóły odpowiedzi zamieszczamy w dziale Biblioteka.


2010

Odświeżenie żurawi wodnych

W ostatnią sobotę września zostały pomalowane „na gotowo” dwa żurawie wodne na międzytorzu pomiędzy torami nr 57 i 59. Wcześniej, wypiaskowała i pomalowała je farbą podkładową firma Wich-Piach, której serdecznie dziękujemy za bardzo staranne wykonanie zadania. Konserwacja żurawi, remont obrotnicy, a wcześniej rozjazdu angielskiego, to kroki w kierunku porządkowania stanu infrastruktury drogowej w Parowozowni.

Piaskowanie żurawia wodnego Malowanie żurawia wodnego

(ipa)


1% podatku

1 procent podatku

1 lutego – rozpoczęliśmy kampanię, w której chcielibyśmy przekonać Państwa, że warto przekazać nam 1% swojego podatku dochodowego. Chcielibyśmy, żeby osób o tym przekonanych było więcej niż w roku ubiegłym, żeby przekazana kwota w znaczący sposób mogła wesprzeć statutowe działania Stowarzyszenia. Czy warto przekazać PSMK 1% swojego podatku? Na to pytanie staramy się odpowiadzieć w zakładce 1%. Mamy nadzieję, że staranne rozliczenie kwoty otrzymanej w ubiegłym roku oraz lista dokonań Stowarzyszenia – przekonują, że warto!

(ipa)


2009

Centrala Siemensa

Centrala KATS, maszynka sygnałowa …uruchomiono magnetonę i maszynki sygnałowe…

Podczas pierwszego majowego weekendu postępował montaż centrali telefonicznej systemu Siemensa. Na swoje właściwe miejsce trafiły dwa stojaki wybieraków grupowych. Wybieraki grupowe oraz liniowe uzupełniono o wyposażenie – puszki przekaźnikowe. Zamontowano ramę stojaka wybieraków wstępnych abonentów grupy „300″ oraz uzupełniano półki stojaka wybieraków grupowych abonentów grupy „200″. Rozpoczęto układanie okablowania na drabinkach kablowych. Uruchomiono magnetonę i maszynki sygnałowe, toteż już w piątek, 1 maja (wcale nie w czynie przerwszomajowym ), po kilku latach przerwy, w słuchawce dało się ponownie usłyszeć miły głos zapowiadający charakterystyczny dla kolejowej łączności meldunek geograficzny: „Skierniewice… Skierniewice… Skierniewice…” oraz nadawany alfabetem Morse’a zgłoszeniowy sygnał skierniewickiej centrali.

Centrala KATS, wybieraki liniowe … „Abonenci” mogą być  połączeni za pomocą wybieraków liniowych…

Na przypadający w sobotę dzień otwarty Parowozowni „teletechnikom PSMK” udało się uruchomić (na razie tylko w ramach demonstracji) możliwość automatycznego połączenia pomiędzy dwoma „abonentami”. „Abonenci” posiadając tymczasowe, dwucyfrowe numery „34″ i „35″ mogą być połączeni między sobą na razie tylko za pomocą uruchomionych wybieraków liniowych.

(pm)


Centrala telefoniczna KATS

Ustawianie stojaków centrali KATS … jest to obecnie jedyny zachowany (…) obiekt…

W ostatnich tygodniach zimy rozpoczęliśmy działania na rzecz udostępnienia kolejnej części kolekcji Stowarzyszenia. PSMK oprócz – najbardziej widowiskowego – taboru, zgromadziło m.in. bogaty zbiór stosowanych w kolejnictwie urządzeń łączności. Wśród zebranych zegarów, aparatów i łącznic telefonicznych jednym z ciekawszych eksponatów jest KATS. Nasz KATS czyli Kolejowa Automatyczna Telefoniczna Stacja pochodzi ze skierniewickiego węzła. Została zakupiona przez PSMK w grudniu 2006 roku ze środków podarowanych przez dwu naszych kolegów. Wtedy właśnie po pięćdziesięciu czterech latach eksploatacji urządzenia skierniewickiej KATS zostały całkowicie wymienione. Wyboru układu (stojaków) centrali dokonał kol. Rafał Undra, mając na względzie zachowanie przekroju funkcjonalności typowej węzłowej KATS układu „1000″. Chodziło o to aby centralę zmieścić w znacznie mniejszym niż dotychczas pomieszczeniu. Nasz „1000″ jest więc nieco odchudzony z najbardziej powtarzalnych elementów, zawierając obecnie, zamiast 500, „jedynie” 200 numerów abonentów wewnętrznych. Zachowano jednakże wybór translacji umożliwiających obsługę połączeń rozmaitych urządzeń – łącznic ręcznych, elementów łączności liniowej, pocztowej itp. – tak jak w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Pewne podzespoły, nie występujące w łącznicy skierniewickiej zakupiono z likwidowanych central w innych węzłach kolejowych. Jak się orientujemy, jest to obecnie jedyny zachowany do celów muzealnych tego typu obiekt.

Posiadany przez nas KATS jest systemu Strowgera w wykonaniu Siemensa – specjalnie dla kolei opracowanego w końcu lat dwudziestych układu BASA (BAhn-Selbstanschluss-Anlage). Centrale te, instalowane od lat trzydziestych na sieci DRG, w okresie wojny pojawiły się w całej okupowanej Europie, zapewniając jeden z najlepszych systemów łączności. Był to zarazem pierwszy w historii Europy automatyczny system łączności o zasięgu kontynentalnym. Dzięki swoim właściwościom, centrale te – w okresie wojny służyły także polskiemu ruchowi oporu do ścisłego i bezpiecznego określania aktualnego przebiegu linii frontu. Po prostu – wykręcając numery kierunkowe węzłów, sprawdzano, który z nich jeszcze jest czynny… System BASA po wojnie został przyjęty jako typowy dla telefonii PKP w odróżnieniu od innych sieci łączności (pocztowej, resortowych) gdzie jako normalny zastosowano układ Strowgera, produkowany w Polsce od początku lat trzydziestych na licencji angielskiej. Jeszcze dzisiaj, szczególnie starsi pracownicy kolei, telefon kolejowy czasami nazywają „bazowym”…

Telefon kolejowy … starsi pracownicy kolei, telefon kolejowy czasami nazywają „bazowym”…
Telefon kolejowy

Dalszy montaż stojaków centrali KATS … trwają prace nad uruchomieniem centrali…

Skierniewicką centralę wyprodukowały w roku 1951 czeskie zakłady Tesla, które od lat dwudziestych ściśle współpracowały z wytwórniami niemieckimi, opierając się właśnie na systemie Siemensa. Mimo powojennego roku produkcji, nasz eksponat jest ścisłą kompilacją przedwojennego modelu Eb-V/34 i wojennego Eb-V/40. Posiada zresztą, zapewne z wtórnych wymian, bardzo dużo podzespołów pochodzących z okresu wojny. Szczególnie interesujące są elementy nowsze – zmodernizowane podzespoły produkowane przez przemysł krajowy jeszcze w latach siedemdziesiątych. Dzięki temu, a także dzięki troskliwej obsłudze sprawowanej przez skierniewickich pracowników kolejowej telekomunikacji ta półwiekowa centrala do ostatnich dni doskonale funkcjonowała, m.in. zapewniając pełnoautomatyczny ruch telefoniczny pomiędzy siecią kolei a nowoczesną, cyfrową łącznicą miejską TP SA.

Obecnie trwają prace nad uruchomieniem centrali do stanu czynnego. Obiekt po zakupieniu został pod fachowym okiem kol. Rafała zdemontowany, przewieziony i zmagazynowany w taki sposób, aby uchronić go przed uszkodzeniami. Stąd mamy możliwość ponownego uruchomienia tej arcyskomplikowanej maszynerii. KATS ustawiono w parterowym (z uwagi na ciężar), nie podpiwniczonym pokoju w budynku administracyjno-warsztatowym.

(pm)