2022

Ryczałtowcy nie zapominajcie o weteranach stalowych szlaków!

1-psmk-szablon-2022a Styczeń i luty dla tzw. ryczałtowców stanowią od kilku lat okres rozliczeń z fiskusem. Dlatego tradycyjnie już teraz myśląc o tych, którzy do 1 marca 2022 r. składają zeznania podatkowe, zwracamy się z prośbą o pamięć przy przekazywaniu 1% podatku.

Dlaczego warto przekazać pieniądze właśnie nam? Dlatego, że każdego roku każdy przekazany nam grosz staramy się pomnożyć ku pożytkowi dziedzictwa kultury technicznej kolejnictwa. Dzięki temu 2021 r. był dla nas dobry, bo:

  • 20211103_130008 z 1% podatku uzyskaliśmy kwotę 36 258,50 zł;
  • na remont kolejnej części świetlika hali wachlarzowej (kanały 7-8) 60 000 zł  przekazał nam Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków, a kwotą 49 500 zł  wsparł go Samorząd Województwa Łódzkiego
  • ponadto dzięki środkom od Miasta Skierniewice (20 000 zł) przeprowadziliśmy wymianę najbardziej zużytych podkładów znajdujących się w torach 9 i 10 wachlarza;
  • wydłużyliśmy około 70 mb ogrodzenie teren Parowozowni od strony torów szlakowych;
  • kontynuowaliśmy rozbudowę ekspozycji urządzeń telekomunikacji kolejowej oraz urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
  • pracowaliśmy przy lokomotywie spalinowej  Ls60-143, parowozach TKp 6042 i Ty23-273 oraz wagonie towarowym pochodzenia węgierskiego!

W rozpoczynającym się 2022 roku, uzyskane dzięki Państwa wsparciu środki zamierzamy przeznaczyć podobnie jak w latach ubiegłych przede wszystkim na wkłady własne do dotacji na remont obiektów Parowozowni – głównie zaś na wymianę poszycia dachów kolejnych budynków kompleksu Parowozowni oraz w miarę pozyskanych środków także kontynuację odbudowy świetlika! W zależności od możliwości finansowych i wyników konkursów na realizację zadań publicznych, w których chcemy brać udział, jesteśmy gotowi do rozpoczęcia robót przy kolejnych obiektach kompleksu Parowozowni.
Zamierzamy też kontynuować prace przy lokomotywach Ty51-1, Ty23-273, TKp 6042 i Ls60-143 oraz wystawach tematycznych dotyczących urządzeń sterowania ruchem kolejowym i telekomunikacji kolejowej.

Aby nas wesprzeć wystarczy w PIT umieścić nasz KRS 0000216091 i wnioskowaną kwotę! Za każdą, choćby najdrobniejszą kwotę w imieniu własnym, Parowozowni i stacjonujących w niej leciwych pojazdów DZIĘKUJEMY!


2021

Jaki był ten rok

dsc_0025 …co darował, co wziął?
Czy nas wyniósł pod niebo,
czy rzucił na dno?

Jak co roku tą trawestacją hitu zespołu „Turbo” rozpoczynamy podsumowanie przebiegu mijającego roku. A był to kolejny już rok, który z powodu przedłużającej się pandemii COVID-19, nastręczał sporo trudności. Czyniąc więc zadość utrwalonej już tradycji i na przełomie 2021 i 2022 roku kreślimy kilka zdań na ten temat. Nie zapominamy w tym miejscu również o podziękowaniach dla WolontariuszyDarczyńców bez których nasza działalność w tych dziwnych czasach z pewnością miałaby znacznie skromniejszy wymiar.

Najważniejszym elementem naszej działalności były już tradycyjnie remonty zabytkowych obiektów kompleksu Parowozowni. Rok 2021 pod tym względem należał do bardziej przeciętnych. Na zadania związane z rewitalizacją budynków wydatkowaliśmy ogółem 135 343,85 zł.

plan-projekty_realizacja_2021_12
20211103_130008 Tym razem udało się nam zrealizować kosztowny remont świetlika nad stanowiskami numer 7 i 8 hali wachlarzowej. Pochłonął on całą powyżej wspomnianą kwotę. Samorząd Województwa Łódzkiego wsparł go kwotą 49 500 zł, a 60 000 zł przekazał na ten cel Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków. Z 1% podatku pokryliśmy wkład własny oraz koszty dodatkowych (niezbędnych ze względu na stan obiektu) prac budowlanych, a także opłaciliśmy wymaganego prawem inspektora nadzoru budowlanego. W 2022 r., po niezbędnych pracach porządkowych i przearanżowaniu ekspozycji taboru, umożliwi nam to wydłużenie trasy przeznaczonej do samodzielnego zwiedzania.

20210705_143353 20210715_131722 20210727_135139
20210803_095452 20211004_142612 20211019_120643
plan-projekty_realizacja_infografika_kasa_skumulowane_122021

20210810_184302 Urząd Miasta Skierniewice wsparł nas kolejną dotacją opiewającą na kwotę 20 000,00 zł z przeznaczeniem na poprawę stanu naszej infrastruktury torowej. Tym razem nie uniknęliśmy kosztów – musieliśmy uzupełnić mocno już nadwątlone zapasy staroużytecznych podkładów. Skorzystaliśmy w tym celu ze sprawdzonego źródła – Zakładu Górniczego „Żabiny” koło Działdowa. Konieczny też był zakup pozostałych materiałów torowych. To wszystko znacznie zwiększyło poniesione w 2021 r. wydatki (do kwoty 39 868,73 zł). Przywiezienie nabytych akcesoriów do Skierniewic otworzyło drogę do kompletnej naprawy kolejnych, najbardziej zdegradowanych fragmentów torów nr 9 i 10 wachlarza. Także i w tym roku bezcenne było wsparcie prac koparko-ładowarką, bez którego to ciężko byłoby wykonać roboty (korytowanie, układanie podkładów, balastowanie świeżym tłuczniem) zgodnie z założonym planem.

zaladunek_zabiny 20210421_113822 20210425_150534
20210618_110035 20210618_160923 20210618_202229
20210623_101558 20210702_131304 20210715_125333
20210715_142344 20210723_191723 20210724_125100
20210724_170901 20210810_130447 20210810_132955
tory-koszty-rewitalizacji_2021

W 2021 r. prócz szeroko zakrojonych prac związanych z remontami budynków czy torów realizowaliśmy kilka projektów nakierowanych na renowację taboru. Były one finansowane zarówno ze środków zewnętrznych jak i własnych.

dsc_0039 Pierwszym z nich było dokończenie remontu pochodzącego z Węgier wagonu-krytego z 1910 r. 26 października 2020 r. Fundacja BGK przyznała naszemu Stowarzyszeniu grant w kwocie 30 000 zł na realizację projektu: Polak-Węgier dwa bratanki – i do kolei, i do szabli i do szklanki. Upamiętnienie transportu węgierskiej pomocy wojskowej z sierpnia 1920 r. W ramach jego realizacji zaplanowana była nie tylko kontynuacja remontu pojazdu szynowego, ale także jego adaptacja do funkcji wystawowej, bowiem drugim komponentem tego działania było stworzenie wystawy upamiętniającej wydarzenie wspomniane w nazwie zadania. Roboty obejmowały m. in. piaskowanie konstrukcji i jej antykorozyjne zabezpieczenie, ułożenie nowego oszalowania pojazdu, ułożenie nowej podłogi i nowego dachu. Uzupełnione zostały brakujące elementy pomostu dla hamulcowego. Wiele innych elementów naprawiono a w kilku przypadkach dorobiono i zamontowano części nowe. Równolegle staraliśmy się pozyskać środki na kontynuację remontu w jak największym zakresie. .
Prace trwały 1 ½ roku. Były prowadzone ze starannością należną zabytkowemu pojazdowi.

116853450_1828280803981102_1675197401229177858_n 117037002_1828281087314407_8130135239529936301_n dscf2434
dscf2437 20210213_122530 marzec-2021
20210718_122906 20210828_152258 20211012_144310
20211018_123108 20211107_133418 20211107_141649
img_20210807_141028 dsc_0012 dsc_0025
Równolegle do prac przy wagonie trwało przygotowywanie wystawy przewidzianej do eksponowania w nim i jego otoczeniu.
01-plansza-startowa_v 03-trochc499-geopolityki 04-mknc485-pociagi-doookoc582a-c59bwiata 05-polak-wc499gier-e28093-dwa-bratanki 06-mapa-plansza
Całkowita wartość projektu to 45 460,18 zł, z czego 39 000 zł pochodziło z różnych środków zewnętrznych.

20210821_120919 Po kilku latach przerwy powróciliśmy do idei obozów wolontariackich realizowanych dzięki wsparciu Narodowego Instytutu Dziedzictwa w ramach programu Wspólnie dla dziedzictwa. W miesiącach sierpień-październik 2021 r. głównie podczas weekendowych spotkań realizowaliśmy prace obejmujące karczowanie roślinności oraz porządkowanie zaplecza hali wachlarzowej i zasieków węglowych. Bardzo ważnym punktem zaplanowanych działań było uzupełnianie szyb w wysoko położonych oknach hali wachlarzowej wykonywane z podnośnika koszowego. Jest o tyle istotne, że nic tak nie obniża estetyki obiektu, jak braki w jego oszkleniu. Jednak realizacja tego projektu to nie tylko materialne efekty – cieszyły nas tu szczególnie odbudowane więzi z uczestnikami poprzednich podobnych działań wolontariackich oraz pozyskanie nowych wolontariuszy. Na realizację tego zadania ponieśliśmy wydatki w kwocie 15 801,60 zł, z czego 9 320 zł pochodziło z dofinansowania NID.

20210821_155349 20210912_110917 20210912_155211
20211002_114734 20211002_165408 20211003_142342
20211016_134636 20211017_115117 20211022_163543
20211001_165416 20211001_171111 20211001_173331
Ostatnim akordem realizacji projektu była wycieczka studialna, z jednej strony mająca charakter dydaktyczny, z drugiej zaś była formą dodatkowego podziękowania dla wolontariuszy za udział w pracach. W jej trakcie zostały odwiedzone przede wszystkim obiekty związane z szeroko pojętą techniką: Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, pierwszy na świecie most spawany i Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach oraz Park Romantyczny w Arkadii.
20211024_105950 20211024_115853 20211024_121107
20211024_125557 20211024_140731 20211024_152810

W 2021 r. łącznie od grantodawców i darczyńców otrzymaliśmy blisko 178 000 zł, głównie na cele związane z rewitalizacją Parowozowni. W ten sposób środki z 1% (Urzędy Skarbowe przelały nam ponad 36 258 zł) pomnożyliśmy blisko 5-krotnie!

Z własnych środków kontynuowaliśmy kompleksowe prace renowacyjne w stosunku do szerokotorowego Ty23-273. Ponadto były prowadzone prace wykończeniowe przy lokomotywie Ls60-143.
ls60-143-by-matfre 20211003_151659

20211009_113330 Bez wsparcie zewnętrznego kontynowania była rozbudowa ekspozycji urządzeń sterowania ruchem kolejowym (usrk) i poprawa jej estetyki. Pracowaliśmy nad nastawnicą suwakową z dawnej warszawskiej „kolejówki”, semaforem karzełkowym oraz kolejną nastawnicą kluczową. Ponadto pomieszczenie opuściły kolejne elementy przeznaczone na ekspozycję urządzeń związanych z telefonią kolejową oraz likwidacji uległ dawny kantorek magazyniera. Umożliwiło nam to przearanżowanie wystawy. Rozpoczęliśmy też rozprowadzanie nowej instalacji elektrycznej umożliwiającej wreszcie stałe zasilanie eksponatów. Zapoczątkowaliśmy również budowę ścianki oddzielającej salę z eksponatami od klatki schodowej prowadzącej na strych i do piwnicy.

12062021 178235273_457573848809722_4501664518615435795_n 243053553_3128509594085375_1005580178444594115_n
200321_03 244988406_3137660273170307_350759853055084984_n 29052021b
29052021c karzec58201 karzec58202

Także we własnym zakresie kontynuowaliśmy prace przy rozbudowie działu urządzeń telekomunikacji kolejowej. Na swoje docelowe miejsce trafiły wielkogabarytowe elementy składowane dotąd na wystawie usrk. Prowadzone też był drobne prace uzupełniające ekspozycję oraz działania koncpecyjne.

ks04 W 2021 r. nasze zbiory wzbogaciły się o kilka istotnych eksponatów. Pierwszym z nich był wagon typu Di21 (Cid21) przekazany nam przez wspomagająca nasze działania od lat skierniewicką firmę FAC Rail. Nasz nowy eksponat został zbudowany w 1922 r. w Waggon-Fabrik A.G. w Uerdingen. Pozostałe, nowe ważne eksponaty, dotyczyły naszego wyróżnika, jakim jest wystawa urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Ze stacji Grabowo do naszej do kolekcji trafiły niemal kompletne scentralizowane mechaniczne urządzenia sterowania ruchem kolejowym z lat 1950. Unikatowy pulpit nastawczy tupu AC10 stanowił natomiast element urządzeń przekaźnikowych typu E na nastawni Ls5 w Lesznie.

249059367_4716714018379414_274993340943159535_n 20210701_131357
20210701_130241 20210702_135525 20210702_135735

pulpet013 Rok 2021 obfitował ponadto w działania uatrakcyjniające ofertę Parowozowni, zwłaszcza tą skierowaną do najmłodszych. Po kilku latach pracy udało się uruchomić symulator lokomotywy spalinowej SM42 oparty na oprogramowaniu „MaSzyna” – Symulator Pojazdów Szynowych oraz na posiadanym przez nas szkoleniowym pulpicie z wspomnianej jednostki taborowej. W swojej pierwotnej lokalizacji stanowisko współpracowało z aparaturą hamulcową oraz wyposażeniem elektrycznym lokomotywy. Jego stelaż pospawany był niezbyt estetycznie, natomiast wykonany prowizorycznie z płyty wiórowej górny panel mierników, nie przypominał w niczym oryginału. Brakowało również wielu bardzo ważnych elementów wyposażenia stanowiska maszynisty (w tym przede wszystkim zaworu hamulca zespolonego, prędkościomierza, panelu syren, przycisków nożnych i innych). Skompletowanie jego dość znacząco wydłużyło czas realizacji projektu ze względu niedostępność potrzebnych części. Wspomniany na wstępie symulator udostępniany był w trakcie klasycznych Dni Otwartych. Ponadto pozyskane zostały elementy umożliwiające stworzenie w przyszłości kolejnych tego typu urządzeń (m.in. jednostek elektrycznych serii ED74).

pulpet02 pulpet07 pulpet08
pulpet09 pulpet010 pulpet011
199093113_5666064126798115_2146376255435513847_n

makieta-2021 W 2021 r. rozpoczęliśmy prace nad kolejną atrakcją docelowo skierowaną do najmłodszych – makietą kolejową w skali H0. Spośród kilku posiadanych takich artefaktów różnych wielkości i różnych podziałek modelarskich postanowiliśmy dostosować do prezentacji tę pochodzącą z dawnego Technikum Kolejowego w Łodzi. Z jednej strony jest ona największą w naszych zasobach, z drugiej zaś jako była pomoc dydaktyczna najlepiej się wpisuje w profil naszej placówki o charakterze paramuzealnym i będzie mogła pełnić rolę nie tylko rozrywkową. W minionym roku została ona ustawiona w docelowym pomieszczeniu i rozpoczęła się jej adaptacja do naszych potrzeb i oczekiwań.

172260013_1948769088611199_6692254868669593631_n 171973338_1948768988611209_8648542524206974480_n 260292104_6490049454399574_6045638922256723747_n
260338345_6490190391052147_7523245269300381367_n 260641574_6490162137721639_6240694614552688074_n 260762418_6490190401052146_7246224328933222970_n

Nasza Ropuszkowa Kolej Ogrodowa w mijającym roku osiągnęła pewną stabilizację. Jej wyposażenie zostało uzupełnione o drewnianą parowozownię, napędy zwrotnicowe i latarnie oraz elektrownię je zasilające.

146238048_1107816239723398_4318871286820644033_n 189819885_3035503416719327_8460997528993770077_n 193108796_3035503426719326_3104704545557746454_n 193137803_3035503350052667_8277387394836240901_n 194204414_3035503393385996_708731015275302305_n 204137218_1199903503848004_1373733309242628825_n

W 2021 r. odwiedziło nas 2377 osób (ponad 100% wzrost względem feralnego 2020 r.), które mogły zapoznać się z historią Parowozowni, jej autentycznymi wnętrzami warsztatowymi i technologią pracy oraz częścią zgromadzonych tu eksponatów. Planowaliśmy organizować też jak co roku lekcje muzealne dla dzieci i młodzieży, plenery fotograficzne i szereg innych imprez kulturalnych. Niestety panująca pandemia mocno ograniczyła nasze możliwości w tej mierze. Rzutowała też na bardzo niską liczbę gości obiektu działającego w reżimie sanitarnym. Tę działalność, jeśli pozwoli sytuacja epidemiczna, będziemy próbowali kontynuować w normalnym zakresie również w roku 2022.

chzzk_2020 W dziedzinie współpracy z innymi zagranicznymi organizacjami o podobnej do naszej specyfice rok 2021 były trudny. Z racji sytuacji pandemicznej nasze działania przeniosly się wyłącznie do rzeczywistości wirtualnej. Ze względu na wspólne silne zainteresowania, przede wszystkim kontynuowaliśmy bardzo ożywione kontakty z czeskim stowarzyszeniem Chornický železniční klub funkcjonującym na Morawach i specjalizującym się w ochronie historycznych urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Obejmowała ona wymianę wiedzy, a także pomoc w kompletowaniu eksponatów. Podtrzymywaliśmy też serdeczne stosunki z kolegami z towarzystwa Eisenbahnfreunde Gera – realizującego swe działania w historycznej parowozowni zlokalizowanej w niemieckim mieście bliźniaczym Skierniewic – Gerze.

Wszystkim naszym darczyńcom oraz partnerom w imieniu Członków i Wolontariuszy PSMK oraz znajdujących się w naszej pieczy zabytków kolejnictwa jeszcze raz DZIĘKUJEMY!

Mecenasi działań PSMK w 2021 r.

dotacje-na-plus_c3a9-01 wuoz_lodz_aktualne Urząd Miasta Skierniewice mkidn_kolor nid_wspolnie_dla_dziedzictwa_logo LOGO CMYK - wszystkie   bgk-fundacja-rgb-01 PKP PLK - zarządca narodowej sieci kolejowej agentools facrail leancraft 1 procent podatku


Ćwiczenia psów ratowniczych w Parowozowni

pieski2021 Staramy się, by Parowozownia służyła nieodpłatnie jak najliczniejszym grupom społecznym, a zwłaszcza innym organizacjom pozarządowym. Od kilku lat co najmniej raz w roku przybywają do na swoje ćwiczenia psów ratowniczych druhowie z Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej OSP Justynów.
W mroźną niedzielę 12 grudnia 2021 r. wnętrze hali wachlarzowej ponownie wypełniało radosne poszczekiwanie. Tym razem oprócz justynowskiej ekipy stawiły się także Psy Ratownicze OSP Ratownictwo Wodne z Nowego Dworu Mazowieckiego. Nasz liczący ponad 3 ha teren pełen różnych zakamarków to idealne środowisko ćwiczeń z zakresu poszukiwania zaginionych ludzi.

Druhom z obu OSP dziękujemy za sympatycznie spędzone kilka godzin – do zobaczenia w przyszłym roku!


Nowe życie „Arada”

Historyczny pojazd będący w posiadaniu Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei (PSMK) został wybudowany w 1910 r. przez wytwórnię Janos Weitzer Gép. Waggongyar és Vasöntode Reszvény – Taraság, Árad. Po 1918 r. fabryka i miasto znalazły się poza granicami Węgier (obecnie: Uzina de Wagoane Árad, Rumunia). Jest on charakterystycznym przedstawicielem krytych, dwuosiowych wagonów towarowych konstrukcji węgierskiej, o granicy obciążenia 12-15 ton. Były one produkowane m.in. w kilku fabrykach działających na terenie Węgier. Odbiorcami były różne zarządy kolejowe monarchii austro-węgierskiej, a przede wszystkim MAV.

f1000025 Do Polski pojazd trafił prawdopodobnie wskutek II wojny światowej i funkcjonował pod oznaczeniem Km 111066. W latach sześćdziesiątych PKP dążąc do ujednolicenia parku wagonowego zaczęły rezygnować z mniej licznych serii wagonów. Toteż po kolejnej naprawie, przeprowadzonej w 1962 r. w Pruszkowie, został on wycofany z eksploatacji handlowej i przekazano go do Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych w Głownie. Tutaj, po adaptacji na wagon do przewozu pracowników i narzędzi torowych na zakładowej bocznicy, pełnił służbę do połowy lat siedemdziesiątych. Nosił numer inwentarzowy 0007.

skanowanie0094_0 W 1988 r. wiosną wycofany z ruchu pojazd został przekazany PSMK z przeznaczeniem na eksponat muzealny. Wkrótce Stowarzyszenie przystąpiło do jego renowacji. Prace, bardzo intensywne, dzięki wsparciu Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych mogliśmy prowadzić w łódzkiej wagonowni na Janowie. Brało w nich udział kilku naszych członków. Po zakończeniu renowacji, w przeddzień Dnia Kolejarza, wagon wraz z parowozem Ferrum został ustawiony jako pomnik techniki na peronie 1 stacji Łódź Widzew. Jednak po kilkunastu latach, ze względu na ciągle powtarzające się akty wandalizmu, nasz Km został zdjęty z pomnika i przetransportowany do Skierniewic.

hpim3149 Lata postoju pierw na pomnikowym cokole, a następnie na torach skierniewickiej Parowozowni sprawiły, że wagon ulegał stopniowej degradacji. W 2020 r. postanowiliśmy ten pierwszy w historii Stowarzyszenia eksponat taborowy poddać drugiej, tym razem bardzo gruntownej, renowacji. Dzięki wsparciu Fundacji Grupy PKP było możliwe przygotowanie odbudowy – zakup materiałów: przede wszystkim stali, drewna oraz niektórych usług specjalistycznych. Roboty obejmowały bowiem bardzo szeroki zakres – m. in. prace ślusarskie, spawalnicze, nitownicze, stolarskie i dekarskie. Miały być również uzupełnione brakujące elementy pomostu dla hamulcowego. Wiele części naprawiono a w kilku przypadkach je dorobiono całkowicie od podstaw na podstawie oryginałów i fabrycznej dokumentacji pozyskanej z budapesztańskiego Muzeum Komunikacji.

arad-rozkrecanie Praktycznie, prace przy wagonie zostały zapoczątkowane latem 2020 r. demontażem jego poszycia. Równolegle staraliśmy się pozyskać środki na kontynuację remontu w jak największym zakresie. 26 października 2020 r. Fundacja BGK przyznała naszemu Stowarzyszeniu grant w kwocie 30 000 zł na realizację projektu: Polak-Węgier dwa bratanki – i do kolei, i do szabli i do szklanki. Upamiętnienie transportu węgierskiej pomocy wojskowej z sierpnia 1920 r. W ramach jego realizacji zaplanowana była nie tylko kontynuacja remontu wagonu, ale także jego adaptacja do funkcji wystawowej, bowiem drugim komponentem tego działania było stworzenie wystawy upamiętniającej wydarzenie wspomniane w nazwie zadania.

116853450_1828280803981102_1675197401229177858_n 117037002_1828281087314407_8130135239529936301_n
Po zdemontowaniu starych desek poszycia i podłogi, jeszcze jesienią 2020 r., udało się przeprowadzić siłami zewnętrznymi oczyszczenie strumieniowe całej konstrukcji metalowej pojazdu. To otworzyło front do dalszych prac, które kontynuowane były po ustawieniu wagonu w warsztacie Parowozowni.

dscf2434 dscf2437
W suchym i w miarę ciepłym oraz dysponującym źródłem sztucznego światła powyżej wspomnianym pomieszczeniu w okresie jesień 2020-wiosna 2021 przeprowadzone zostało zabezpieczanie antykorozyjne elementów stalowych pojazdu oraz prace ślusarskie. Niestety pandemia pokrzyżowała nam plany, ograniczając ze względów obostrzeń epidemicznych liczbę osób jednocześnie wykonujących prace.

14032021 20210213_122530
ipa-walczy marzec-2021
Dzięki wcześniej zakupionemu i wysezonowanemu drewnu możliwe było równoległe prowadzenie prac stolarskich i malarskich, a następnie stopniowy montaż poszycia wagonu, który z powodów technologicznych trwał praktycznie do końca realizacji projektu.

20210623_111533 20210718_122906
20210718_161146 20210718_161305
20210828_152258 20210906_174751
Zamontowanie ścian bocznych i czołowych umożliwiło otwarcie kolejnego frontu prac – tym razem ułożenie całkowicie nowej podłogi.

dscf2845 dscf2892
W tak zwanym międzyczasie okazało się, że całkowitej wymiany wymagał także dach, prowizorycznie jedynie wyłatany jeszcze w czasie renowacji pojazdu przed jego wyeksponowaniem na stacji PKP Łódź Widzew.

20211012_144310 20211022_105656
Całkowicie nowe zostało też wykonane poszycie drzwi suwanych, a ich montaż w naszych warunkach stanowił nie lada wyzwanie. Dość powiedzieć, że aby ważąca ponad 150 kg konstrukcja trafiła bezpiecznie na swoje miejsce potrzeba było użyć siły sześciu mężczyzn.

20211018_123108 20211107_133418
20211107_115941 20211107_141649
Równolegle do prac przy wagonie trwało przygotowywanie wystawy przewidzianej do eksponowania w nim i jego otoczeniu. Ze względu na panujące ograniczenia przeciwepidemiczne skoncentrowaliśmy się tu na wykorzystaniu materiałów już opublikowanych oraz dostępnych on-line archiwaliach. Opracowanie graficzne całości, wraz z towarzyszącym wystawie folderem, zostało wykonane przez naszych wolontariuszy.

01-plansza-startowa_v 03-trochc499-geopolityki 04-mknc485-pociagi-doookoc582a-c59bwiata 05-polak-wc499gier-e28093-dwa-bratanki 06-mapa-plansza
W czasie trwania projektu co jakiś czas odwiedzały nas lokalne media. A 21 sierpnia 2021 r. w ramach specjalnego wieczornego Dnia Otwartego w Parowozowni o zakresie prac i planowanych efektach realizowanego zdania mogła przekonać się lokalna społeczność. Był to jeden z nielicznych momentów, w których sytuacja związana z pandemią COVID-19 pozwalała na takie wydarzenia. W miarę możliwości także grupy zorganizowane odwiedzające w tamtym okresie Parowozownię na bieżąco mogły śledzić postępy w remoncie wagonu.

img_20210807_141028 21-08-2021
Wielki finał prac nastąpił 19 listopada 2021 r. Wtedy mieszkańcy Skierniewic oraz zaproszeni przedstawiciele mediów mogli zobaczyć efekty naszych działań w ramach projektu.

dsc_0012 dsc_0025
dsc_0037 dsc_0039

Prace trwały 1 ½ roku. Były prowadzone ze starannością należną zabytkowemu pojazdowi. Obecnie 111. letni wagon, jeszcze po drobnych pracach kosmetycznych znowu dołączy do zbioru wyremontowanych, historycznych pojazdów kolejowych Parowozowni Skierniewice. Będzie eksponowany w składzie „Stuletniego pociągu PSMK”.

Projekt Polak-Węgier dwa bratanki – i do kolei, i do szabli i do szklanki. Upamiętnienie transportu węgierskiej pomocy wojskowej z sierpnia 1920 r.
został zrealizowany z programu Moja Mała Ojczyzna
 przy wsparciu finansowym Fundacji Banku Gospodarstwa Krajowego im. J. K. Steczkowskiego

LOGO CMYK - wszystkie   bgk-fundacja-rgb-01


Podsumowujemy tegoroczne Obozy Wolontariackie

20210821_120919 Po kilku latach przerwy powróciliśmy do idei obozów wolontariackich realizowanych dzięki wsparciu Narodowego Instytutu Dziedzictwa w ramach programu Wspólnie dla dziedzictwa. W miesiącach sierpień-październik 2021 r. realizowaliśmy projekt: Wracamy – wolontariusze przywracają blask skierniewickiej Parowozowni. Prace porządkowe i zabezpieczające jako forma kreowania patriotycznej postawy wobec dziedzictwa najstarszej powstałej z inicjatywy Polaków linii kolejowej. Co warte podkreślenia nasz wniosek został przez instytucję grantodawczą bardzo wysoko oceniony i uzyskał na liście rankingowej drugą pozycję.

20210821_155349 Prace kilkoosobowymi grupami wolontariuszy, głównie w trakcie weekendowych turnusów rozpoczęliśmy w połowie sierpnia 2021 r. Początkowo obejmowały one porządkowanie zaplecza hali wachlarzowej, gdzie z jednej strony nagromadziło się już trochę odpadów, a z drugiej strony nastąpił dość niekontrolowany i gwałtowny powrót dzikiej roślinności. Zajrzeliśmy też w obszary koło pompowni i dawnej wieży wodnej, na które w trakcie poprzedniej akcji porządkowej w 2018 r. nie starczyło czasu.
20210911_114658 20210911_144302
20210912_110917 20210912_141105
20210912_155211 20211002_114734
20211002_165408 20211003_142342
Ostatnich kilka spotkań roboczych z udziałem wolontariuszy zostało przeznaczonych na prace w zasiekach węglowych, szczególnie zaś na odcinku którego nie udało się uporządkować w poprzednich edycjach obozów wolontariackich. Prace te zamierzamy w miarę dobrej pogody kontynuować we własnym zakresie w sezonie zimowym.
20211016_134636 20211017_115117
20211022_163543 Bardzo ważnym punktem zaplanowanych prac było uzupełnianie szyb w oknach hali wachlarzowej. Jest o tyle istotne, że nic tak nie obniża estetyki obiektu, jak braki w jego oszkleniu. Tymczasem opóźnienia w jego uzupełnianiu sięgały jeszcze czasów, gdy obiekt pełnił swoją pierwotną rolę. Chuligani z sąsiadującego z Parowozownią parku też dołożyli tu swoją cegiełkę. O ile szklenie nisko położonych okien jest realizowane na bieżąco, to większość okien wymagających wstawienia szyb znajdowała się na wysokości uniemożliwiającej bezpieczne i efektywne prace z drabiny czy rusztowania. Konieczne więc było wynajęcie podnośnika, z którego kosza wolontariusze nie tylko mogli bezpiecznie zdejmować niezbędne wymiary, ale i szybko szklić budynek hali wachlarzowej.
20211001_165416 20211001_171111
20211001_173331 20211001_164912
Wolontariusze brali również udział w bieżącym porządkowaniu części obiektu udostępnianej regularnie turystom.
20211001_122534 20210911_101100
20211016_172803 W ramach projektu został również zrealizowany dodatkowy, wieczorny Dzień Otwarty w Parowozowni. Pierwotnie planowaliśmy wykład dotyczący historii kolejnictwa lub muzealnictwa kolejowego. Niestety sytuacja epidemiczna panująca w połowie października skłoniła nas do rozwiązania bardziej bezpiecznego – udostępnienia części hali do samodzielnego zwiedzania – to wydarzenie towarzyszące weekendowemu obozowi wolontariackiemu miało miejsce w sobotę 16 października 2021 r.

20211024_105950 Ostatnim akordem realizacji projektu była wycieczka studialna, z jednej strony mająca charakter dydaktyczny, z drugiej zaś była formą dodatkowego podziękowania dla wolontariuszy z udział w pracach. Ta odbyła się 24 października 2021 r. W jej trakcie specjalnie wynajętym od MZK Skierniewice busem zostały odwiedzone przede wszystkim obiekty związane z szeroko pojętą techniką: Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, pierwszy na świecie most spawany i Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach oraz Park Romantyczny w Arkadii.
20211024_115853 20211024_121107
20211024_125458 20211024_125557
20211024_131115 20211024_140059
20211024_140731 20211024_143456
20211024_152810 Przystępując do realizacji projektu chcieliśmy osiągnąć kilka celów, w tym m.in:

  • odbudować więzi z uczestnikami poprzednich podobnych działań wolontariackich;
  • pozyskać nowych wolontariuszy;
  • poprawić stan zachowania zabytku i estetykę jego otoczenia.

Wszystkie te cele, choć w różnym zakresie, udało się zrealizować.

Dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa

mkidn_kolor nid_wspolnie_dla_dziedzictwa_logo


Unikatowy pulpit nastawczy trafił do zbiorów PSMK

Dzięki uprzejmości PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Zakład Linii Kolejowych w Ostrowie Wlkp., nasza kolekcja urządzeń sterowania ruchem kolejowym wzbogaciła się o kolejny cenny eksponat.
249059367_4716714018379414_274993340943159535_n Tym razem jest to pulpit nastawczy tupu AC10, który stanowił element urządzeń przekaźnikowych typu E na nastawni Ls5 stacji Leszno. Nie jest to jednak typowy pulpit kostkowy jaki znamy, ale unikat na skalę kraju. Został on wyprodukowany przez Zakłady Wytwórcze Urządzeń Sygnalizacyjnych w roku 1955, zanim powstała polska wersja pulpitu kostkowego i stanowi żywy przykład pierwszych prób skonstruowania w kraju pulpitu nastawczego do urządzeń przekaźnikowych.

250030609_4516231238455958_6280585866145945820_n W samym pulpicie umieszczone są przyciski, dźwigienki i część lampek, natomiast plan świetlny stanowi oddzielną część, umieszczoną za pulpitem, powyżej. Pod tym względem jest to rozwiązanie zbliżone do ówczesnego rozwiązania firmy Ericsson. Kolejne podobieństwo polega na zastosowaniu przycisków dwupołożeniowych wciskanych. Do nastawiania zwrotnic zastosowane zostały obrotowe dźwigienki, podobnie jak w urządzeniach amerykańskich i radzieckich. Rozwiązanie to jednak nie zostało szerzej zastosowane w kraju. Nad poszczególnymi parami przycisków służących do nastawiania semaforów umieszczone są lampki sygnalizujące otrzymanie nakazu z nastawni dysponującej, analogicznie jak nad dźwigniami w nastawnicy suwakowej czterorzędowej.
Forma i ogólna konstrukcja pulpitu zbliżona jest do tej, jaka została później zastosowana w pulpicie kostkowym.

250494897_4516224405123308_8718731292625850512_n Oddzielny plan świetlny zasadniczo nie odbiega od tych, które stosowano w przypadku urządzeń mechanicznych i suwakowych, różnica polega natomiast na częściowym zastosowaniu podświetlanych szczelin, podobnie jak w pulpicie kostkowym. Co ciekawe, zdjęcie planu świetlnego ze st. Leszno można znaleźć w literaturze branżowej z lat 50-tych.
Nastawnia Ls5 była nastawnią wykonawczą, więc nastawienie każdego przebiegu pociągowego musiało być poprzedzone otrzymaniem nakazu z nastawni dysponującej Ls. Takie rozwiązanie w przypadku urządzeń przekaźnikowych występuje raczej sporadycznie.

Fot. J. Dołowski, P. Kuma, R. Undra

UNIKATOWY PULPIT NASTAWCZY AC10 TRAFIŁ DO KOLEKCJI PSMK DZIĘKI DAROWIŹNIE

PKP PLK - zarządca narodowej sieci kolejowej


Zakończyliśmy tegoroczne prace budowlane przy świetliku hali wachlarzowej

20211103_130008 5 listopada 2021 r. oficjalnym odbiorem z udziałem służb konserwatorskich zakończone zostały tegoroczne prace przy remoncie świetlika hali wachlarzowej. Łódzka firma TOR-BUD wykonała naprawę konstrukcji stalowej oraz zamocowała nowe szkło nad kanałami 7-8. Wartość prac to ponad 135 000 zł, a zostały one sfinansowane z dotacji Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (60 000 zł) i Samorządu Województwa Łódzkiego (49 500 zł) oraz odpisów 1% podatku przekazanych naszemu Stowarzyszenie.

20210705_143353 20210715_131722
20210727_135139 20210803_095452
20211004_142612 20211019_120643

Fot. M. Wudarski/TORBUD

Po zakończeniu tegorocznych remontów, łączna wartość dotąd wykonanych przez nas w Parowozowni prac budowalnych przekroczyła 1 500 000 zł.

wuoz_lodz_aktualne   dotacje-na-plus_c3a9-01


Listopadowe święta na Starych Powązkach

21-10-31-kwesta-fit-marek-moczulski-10 W kweście organizowanej przez Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami po raz jedenasty uczestniczyli członkowie i sympatycy naszego Stowarzyszenia. Na ratowanie zabytków narodowej nekropoli zebrali do puszek 3240 zł. Tegoroczna, już 47. kwesta zaduszkowa zasiliła kasę SKOnSP kwotą około 200 000 zł.

Miłośnicy kolei kwestowali tradycyjnie przy grobie projektanta i budowniczego DŻWW, Stanisława Wysockiego (1805-1868).

Natomiast w Dzień Zaduszny, wraz z Fundacją Grupy PKP, zaprosiliśmy wszystkich chętnych na tradycyjny już Spacer Zaduszkowy na warszawskich Starych Powązkach. Tym jednak razem nasz Kolega Marek Moczulski, z okazji przyszłorocznej 160. rocznicy uruchomienia Drogi Żelaznej Petersbursko-Warszawskiej, poprowadził zainteresowanych szlakiem grobów kolejarzy i osób związanych z tą historyczną linią kolejową.

Fot. Marek Moczulski


30 rocznica likwidacji Lokomotywowni Skierniewice

ty2-1991_poprW noc 31 października/1 listopada 2021 r. minęła 30 rocznica likwidacji Lokomotywowni 1 klasy Skierniewice jako samodzielnej jednostki w strukturach przedsiębiorstwa PKP. Następnie do końca stycznia 1993 r. trwał proces stopniowego wygaszania jej działalności jako oddziału zamiejscowego Lokomotywowni Pozaklasowej Warszawa Odolany.
Dzięki staraniom naszego Stowarzyszenie nie podzieliła ona jednak losu większości tego typu obiektów, po których dziś już nie ma często śladu lub są opuszczonymi ruinami. W 1994 r. z inicjatywy PSMK Parowozownia została wpisana do rejestru zabytków, zaś od 2002 r. stanowi częściową, a od 2017 r. całkowitą własność Stowarzyszenia i stopniowo jest poddawana rewitalizacji oraz adaptowana do funkcji muzealnych.