2024

Podatniku! Zabytki kolejnictwa czekają na Twój 1,5%!

15-psmk-2024a Styczeń i luty dla tzw. ryczałtowców stanowił tradycyjny okres rozliczeń z fiskusem. I choć to się zmieniło, to jednako tradycyjnie już teraz myśląc o tych, którzy z przyzwyczajenia składają zeznania podatkowe w początku roku, zwracamy się z prośbą o pamięć o naszej Parowozowni przy przekazywaniu 1,5% podatku.

Tym, którzy zastanawiają się dlaczego warto przekazać pieniądze właśnie nam, podpowiadamy, że zawsze każdy przekazany nam grosz staramy się pomnożyć ku pożytkowi dziedzictwa kultury technicznej kolejnictwa i wykorzystać go jako tzw. wkład własny w pozyskiwanych funduszach zewnętrznych. Dzięki temu 2023 r. był dla nas dobry, bo:

  • default z 1,5% podatku uzyskaliśmy kwotę 54 834,90 zł;
  • na remont kolejnej części świetlika hali wachlarzowej (kanał 9) 50 000 zł  przekazało nam Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kwotą 26 500 zł  wsparł go Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków, a kolejne 10 000 zł pochodziło od Fundacji Najsilniejsi;
  • Samorząd Województwa Łódzkiego natomiast wsparł kwotą 90 000 zł remont dawnego budynku administracyjno-socjalnego. Większość wkładu własnego pokryliśmy tu z darowizny PKP Cargo SA;
  • ponadto dzięki środkom od Miasta Skierniewice (20 000 zł) przeprowadziliśmy wymianę najbardziej zużytych podkładów znajdujących się w torach 5 i 6 wachlarza;
  • uratowaliśmy (także dzięki wsparciu Fundacji Grupy PKP) polskiej produkcji wagon do przewozu ptactwa domowego;
  • znacząco powiększyliśmy ekspozycję urządzeń sterowania ruchem kolejowym dodając do niej nowe eksponaty;
  • Parowozownię Skierniewice odwiedziła rekordowa liczba 8 318 gości;
  • dzięki skierniewickim firmom z branży budownictwa kolejowego EL-IN i MBC Sławomir Ceroń odbył się I etap kompleksowej renowacji szwedzkiej przewoźnej podstacji trakcyjnej ASEA.

20231208_121713 403602137_2790790394396800_2951099691489263061_n
W rozpoczynającym się 2024 roku, uzyskane dzięki Państwa wsparciu środki zamierzamy przeznaczyć podobnie jak w latach ubiegłych przede wszystkim na wkłady własne do dotacji na remont obiektów Parowozowni – głównie zaś na wymianę poszycia dachów kolejnych budynków kompleksu Parowozowni oraz w miarę pozyskanych środków także kontynuację odbudowy świetlika! W zależności od możliwości finansowych i wyników konkursów na realizację zadań publicznych, w których chcemy brać udział, jesteśmy gotowi do rozpoczęcia robót przy kolejnych obiektach kompleksu Parowozowni.
Zamierzamy też kontynuować prace przy podstacji trakcyjnej ASEA oraz polskim wagonie węglarce z 1927 r., a także wystawie urządzeń sterowania ruchem kolejowym.

Aby nas wesprzeć wystarczy w PIT umieścić nasz KRS 0000216091 i wnioskowaną kwotę! Za każdą, choćby najdrobniejszą kwotę w imieniu własnym, Parowozowni i stacjonujących w niej leciwych pojazdów DZIĘKUJEMY!


2023

Jaki był ten rok (2023)…

20230917_103050 …co darował, co wziął?
Czy nas wyniósł pod niebo,
czy rzucił na dno?

Stało się już utartym zwyczajem, że od lat tą trawestacją hitu zespołu „Turbo” startujemy z podsumowaniem naszych działań w mijającym właśnie roku. A był to wreszcie rok, w którym przestała karty rozdawać trwająca do 2020 r. pandemia COVID-19. Był to też pierwszy rok, w którym zdecydowaliśmy się znacząco zwiększyć liczbę naszych Dni Otwartych – tak by mogli nas Państwo odwiedzać także w niektóre niedziele. Czyniąc więc zadość utrwalonej już tradycji i na przełomie 2023 i 2024 roku kreślimy zatem kilka zdań stanowiących swoiste résumé naszych dokonań z ostatnich 365 dni. Nie zapominamy w tym miejscu również o podziękowaniach dla WolontariuszyDarczyńców bez których nasza działalność z pewnością miałaby zdecydowanie znacznie skromniejszy wymiar.

Najważniejszym elementem naszej działalności były już tradycyjnie remonty zabytkowych obiektów kompleksu Parowozowni. Rok 2023 pod tym względem należał do najintensywniejszych. Na wsparte ze środków publicznych zadania związane z rewitalizacją budynków wydatkowaliśmy ogółem 222 312,99 zł.

plan-projekty_realizacja_2023_12

default W minionym roku prowadziliśmy dwie tego typu inwestycje mające na celu poprawę zachowania substancji zabytkowej naszej nieruchomości. Jako pierwszy został zakończony remont świetlika nad kanałem nr 9 hali wachlarzowej. Całkowity jego koszt zamknął się w kwocie 102 171,46 zł. Sfinansowany został on ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (50 000 zł), Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Łodzi (26 500 zł), Fundacji Najsilniejsi (10 000 zł) oraz własnych Stowarzyszenia, pochodzących z 1,5% (15 671,46 zł). Po zakończeniu niezbędnych prac porządkowych ta część budynku zostanie udostępniona do zwiedzania.

fb_plan-projekty_realizacja_infografika_kasa_skumulowane_122023_newfont

20231230_144611 Jesienią natomiast został ukończony remont dachu dawnego budynku administracyjno-socjalnego. Łączna suma nakładów wyniosła tu 120 141,53 zł, z czego 90 000 zł stanowiło wsparcie Samorządu Województwa Łódzkiego. Pozostałe środki (30 141,53 zł) pochodziły z darowizny PKP Cargo SA (20 000 zł) oraz 1,5% (10 141,53 zł) podatku przekazanego na rzecz PSMK w 2023 r. Umożliwi to nam podjęcie starań o adaptowanie tego budynku na zaplecze socjalne przeznaczone dla naszych wolontariuszy. Zwolnione zaś w budynku dyspozytora dotychczasowe sypialnie i szatnia docelowo posłużą rozwojowi wystawy urządzeń sterowania ruchem kolejowym.

370242296_297762936555978_8774671154637954666_n 393907744_1591825401570490_1753159709663803027_n 398361052_1037756470610365_1373002979124084936_n 370087702_367157805720842_2549202858742175082_n

fb_tory-koszty-rewitalizacji_2023

20230601_121430 Również w 2023 r. Urząd Miasta Skierniewice wsparł nas dotacją opiewającą na kwotę 20 000,00 zł z przeznaczeniem na poprawę stanu naszych torów. Wykorzystując te środki oraz posiadane już materiały naprawiliśmy najbardziej zdegradowane fragmenty torów nr 5 i 6 wachlarza. Także i w tym roku bezcenne było wsparcie prac koparko-ładowarką. Koszty tych prac ostatecznie zamknęły się kwotą 51 557,70 zł. Kwotę 31 557,70 zł wkładu własnego zapewniliśmy z 1,5% podatku należnego za 2022 r. Na jego znaczny wzrost względem lat ubiegłych wpłynął przede wszystkim koszt transportu podarowanych podkładów betonowych pochodzących z Dolnego Śląska.

333582763_218546010728151_1490608580676833228_n 17032023a 20230502_161604 20230520_142610 20230601_121430 20230622_114127 20230711_130553 358162112_162999763411168_3053885403723547914_n

403602137_2790790394396800_2951099691489263061_n Oprócz szeroko zakrojonych prac związanych z remontami budynków czy torów przeprowadziliśmy w minionym roku kilka projektów związanych z renowacją taboru. Przede wszystkim dzięki skierniewickim firmom z branży budownictwa kolejowego EL-IN i MBC Sławomir Ceroń odbył się I etap kompleksowej renowacji szwedzkiej przewoźnej podstacji trakcyjnej ASEA nakierowany na jej część prostownikową. W 2023 r. ta jednostka została kompleksowo umyta, wypiaskowano jej elementy stalowe, a następnie zabezpieczono antykorozyjnie. Przed spadkiem tempertur udało się pojazd ten też polakierować na docelowe barwy. Przeprowadzono również bardzo pieczołowitą restaurację jego wnętrza. Prace przy drugim wagonie (rozdzielni) tworzącym ten skład będą kontynuowane w 2024 r.

20230430_110802 20230430_150519 20230622_172549 395530358_238319525919144_4405587796018695355_n
20231015_161429 20231112_101836 20231108_133232 20231112_101804

20230812_145013 Jak w latach ubiegłych w miesiącach sierpień-październik realizowaliśmy ideę obozów wolontariackich wspartych z grantu Narodowego Instytutu Dziedzictwa w ramach programu Wspólnie dla dziedzictwa. Prace w ramach tego projektu zrealizowano głównie w trakcie kilku weekendowych turnusów (zorganizowano 1 obóz 4-dniowy, 6 obozów 2-dniowych oraz 2 obozy 1-dniowe) oraz kilku krótkich spotkań jednodniowych. Sześciokrotnie spotykaliśmy się na pracach związanych z poprawą estetyki terenu Parowozowni, trzykrotnie angażowaliśmy wolontariuszy do wsparcia naszych bezpłatnych Dni Otwartych w Parowozowni. W tym roku prace porządkowe skoncentrowały się przede wszystkim na zapleczu hali wachlarzowej oraz na dawnych zasiekach węglowych. Uczestnicy projektu zajęli się również właściwym zabezpieczeniem okien budynków trwale wyłączonych z eksploatacji oraz uzupełnieniem szyb w wysoko położonych oknach hali wachlarzowej, budynku administracyjno-warsztatowym oraz dawnej wieży wodnej. W ramach działań edukacyjnych umieściliśmy na terenie obiektu i wewnątrz budynków szereg elementów ułatwiających samodzielne zwiedzanie obiektu oraz wydaliśmy broszurę o nakładzie 1000 egz. Parowozownia Skierniewice dawniej i współcześnie .

20230916_161108 20231008_180928 20231007_191627 379970743_1011513846635386_8427963280460637807_n
20231001_145058 20231001_173126 20231019_161333 20231015_135507
370357823_1151083925850042_2464197795127127369_n 370596753_1241598093204749_363834009171523453_n 20230909_170214 20231018_154833

skieter_01 Charakter dydaktyczny, ale także i podziękowania dla wolontariuszy miała październikowa wycieczka studialna dla osób uczestniczących w projekcie. Tym razem odwiedziliśmy zarówno obiekty związane z historią techniki Zagłębia Staropolskiego – oddział warszawskiego Narodowego Muzeum Techniki zlokalizowany w kompleksie zabytkowej huty w Chlewiskach oraz niezmiernie intersujące Muzeum Przyrody i Techniki, Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach, które ma siedzibę na terenie dawnego zakładu wielkopiecowego – jak również nowoczesne w formie przekazu Centrum Tradycji Hutnictwa w Ostrowcu Świętokrzyskim.
20231022_085738 20231022_114147 20231022_163637 20231022_165524

Zrealizowany projekt w liczbach

Lp. Opis wskaźnika wraz z informacją o sposobach jego pomiaru Liczba
Plan wg Umowy Wykonanie
1. liczba wolontariuszy biorących udział w zadaniu 25 30
2. liczba organizatorów biorących udział w zadaniu 3 3
3. szacunkowa liczba aktywnych uczestników wydarzeń zorganizowanych w ramach projektu 25 25
4. szacunkowa liczba biernych odbiorców projektu 6000 8000
5. liczba zorganizowanych wydarzeń mających na celu promocję i popularyzację wiedzy o dziedzictwie lub utrzymanie i dokumentację dziedzictwa 2 2
6. liczba partnerów zaangażowanych w realizację zadania (w tym partnerów medialnych) 3 3
7. liczba zabytków, przy których były prowadzone działania 1 1
8. liczba publikacji (w tym folderów) 1 1

Łączny koszt realizacji tego zadania to 45 836,97 zł, z czego 19 836,97 zł to wkład własny PSMK.

20230704_100012 Dzieki wsparciu Fundacji Grupy PKP uratowaliśmy polskiej produkcji wagon do przewozu ptactwa domowego. Jest on szczególne cenny dla nas, gdyż zmniejsza niekorzystny stosunek liczby pojazdów krajowej produkcji w odniesieniu do liczebności całej naszej kolekcji taboru kolejowego. Został on wykonany po 1931 r. w Fabryce Sanockiej wchodzącej w skład koncernu Zjednoczone Fabryki Maszyn i Wagonów L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper SA. Otrzymał on numer fabryczny 18990. Niestety wciąż nie udało się nam ustalić jego numeru inwentarzowego z czasów II RP. Po 1945 r. jeździł on natomiast pod numerem PKP 704 802. Ostatnim jego przeznaczaniem była funkcja Stacjonarnego Urządzenia Grzewczego, którą pełnił na grupie postojowej stacji Kraków Płaszów. Do Skierniewic dotarł komfortowo na specjalistycznym zestawie nieskopodwoziowym zawsze przychylnej tego typu akcjom firmy Panas Transport.

20230418_153040 20230418_142856 20230703_170847 20230704_122737

W 2023 r. łącznie od grantodawców i darczyńców otrzymaliśmy 259 500 zł, głównie na cele związane z rewitalizacją Parowozowni. Można powiedzieć, że w ten sposób środki z 1,5% (Urzędy Skarbowe przelały nam 54 834,90 zł) pomnożyliśmy blisko pięciokrotnie! Pamiętajmy jednak, że te wyliczenia nie obejmują kwot wydatkowanych przez sponsorów renowacji naszej przewoźnej podstacji trakcyjnej.

Tak wykorzystaliśmy w 2023 r. Państwa 1,5%
Dotacja Wartość realizowanego projektu Wkład własny pochodzący z 1%
Remont dachu hali wachlarzowej – świetlik nad kanałem 9 (wsparty przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Fundację Najsilniejsi)       102 171,46 zł       15 671,46 zł
Remont dachu budynku administracyjno-socjalnego (wsparty przez Samorząd Województwa Łódzkiego)      120 141,53 zł       10 141,53 zł
Rewitalizacja torów nr 5-6 zlokalizowanych przed halą wachlarzową (wsparta przez Miasto Skierniewice)     51 557,70 zł      24 021,91 zł
Obozy wolontariackie (obejmujące m.in. szklenie budynków i porządkowanie Parowozowni, wsparte przez Narodowy Instytut Dziedzictwa) 45 836,97 zł    5 000,00 zł
SUMA    319 707,66 zł zł  54 834,90 zł

326298765_555430699842840_5708634723983467151_n W 2023 r. rozbudowa ekspozycji urządzeń sterowania ruchem kolejowym (usrk) odbywała się ze środków własnych PSMK. Dzięki zimowym pracom wyburzeniowym (likwidacja wtórnie utworzonego w PRL pomieszczenia) udało się znacząco powiększyć powierzchnię części wystawowej. Umożliwiło to dodanie nowych eksponatów oraz zmianę ustawienia dotychczasowych. Przy okazji zyskaliśmy również dostęp do niezależnego wejścia do pomieszczenia ekspozycyjnego. Nie bez znaczenia było tu też stworzenie swobodnego przemieszczania się zwiedzających nawet w momentach największego zagęszczenia. Ponadto pracowaliśmy nad dwoma nastawnicami z dawnej warszawskiej „kolejówki”, przede wszystkim mechanicznej, ale również i suwakowej. Kontynuowaliśmy rozszerzenie ekspozycji o elementy związane z urządzeniami przekaźnikowymi typu PB. Do zbiorów związanych z usrk dołączył w 2023 r. system informacji pasażerskiej „Pragotron” pochodzący ze stacji Łódź Kaliska. W związku z rozwojem wzmiankowanej ekspozycji wydatkowaliśmy też kwotę 10 041,05 zł na wzmocnienie stropów pod nią.

323893872_3378087879138869_6480285971703802675_n 321725087_871248380876475_3005674026435976154_n 322414183_722928192781048_6402651382875146619_n 336057483_212852128095969_1378194656586618669_n
320848056_465739138924865_6926361600001038876_n 325569005_439636081625504_7345993699586713950_n 399208601_3720576068212055_3824669758751724677_n 399342965_3720575848212077_9155415699531744467_n
395167833_3714938608775801_7143062901384159666_n 395167906_3714939242109071_4947027323012871672_n 395142323_3714939158775746_3026199047571848839_n 395158335_3714939038775758_6972228216079716171_n

frekwencja-struktura-2023 W 2023 r. odwiedziło nas rekordowe 8318 osób, które mogły zapoznać się z historią Parowozowni, jej autentycznymi wnętrzami warsztatowymi i technologią pracy oraz częścią zgromadzonych tu eksponatów. W minionym sezonie trzykrotnie została odnotowana frekwencja dzienna ponad 1000 osób. Największy odsetek osób (38,0%) stanowili uczestnicy sobotnich Dni Otwartych. Niewiele mniejszą popularnością (33,1%) się cieszyły debiutujące w tym roku niedzielne Dni Otwarte. Trzecią pozycję zajęła Noc Muzeów (1032 osoby, 12,4%). Na sukces frekwencyjny wpłynęły przede wszystkim dwa czynniki. Po pierwsze było to wprowadzenie także niedzielnych terminów zwiedzania. Pozytywny wpływ na frekwencję miały także wydarzenia współorganizowane z PKP Cargo SA w ramach akcji Lato z parowozami.

20230520_215114 20230520_204924 20230520_222703 20230520_213104
20230916_133131 20230603_120735 20230603_123729 20230603_120902
dsc_0180 dsc_0272 06-08-23d 06-08-23c

Ponadto mieliśmy również inne wydarzenia. W czerwcu kolejny już raz gościliśmy organizowaną przez Miasto Skierniewice galę nagród Parowozy Kultury. W lipcu natomias przyszła pora na koncert w klimacie swingu i bossa novy zatytułowany Jazz w Parowozowni współorganizowany przez naszą organizację wraz ze Stowarzyszeniem Jazzowym Swing.

20230615_181310 20230615_181346 20230615_181809 20230615_182900 20230615_184204 20230713_192450 20230713_190606 20230713_192642

sygnet_il_0 Nasze Stowarzyszenie wraz dwiema innymi organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz ochrony dziedzictwa postindustrialnego województwa łódzkiego, to jest Fundacją Polskich Kolei Wąskotorowych (operatorem Kolei Wąskotorowej Rogów – Rawa – Biała) oraz Klubem Miłośników Starych Tramwajów w Łodzi (opiekunem Zajezdni Muzealnej Brus i operatorem Łódzkich Linii Turystycznych), usankcjonowało dotychczasową wieloletnią współpracę podpisując w kwietniu 2023 r. porozumienie powołujące do życia inicjatywę Industrialne Łódzkie. Ideą przyświecającą powstaniu tego projektu jest wspólna spójna promocja wszystkich najciekawszych dawnych obiektów kolejowych i poprzemysłowych regionu, które są udostępniane turystom w jakiejkolwiek formie (niedoścignionym wzorcem jest tu śląski Szlak Zabytków Techniki).

20230520_185116 W dziedzinie współpracy z innymi zagranicznymi organizacjami o podobnej do naszej specyfice rok 2023 upłynął na bardzo ożywionych kontaktach z czeskim stowarzyszeniem Chornický železniční klub (ChŽK) funkcjonującym na Morawach i specjalizującym się w ochronie historycznych urządzeń sterowania ruchem kolejowym. W mijającym roku nie ograniczała się tylko ona do wymiany wiedzy. W trakcie Kolejowej Nocy Muzeów gościliśmy czeskich kolegów wraz z ich mobilnym stoiskiem prezentującym działanie usrk w ich ojczyźnie. Koledzy zostawili nam w podarunku sprawną sygnalizację przejazdową typu AŽD-71, natomiast do Czech wyruszyły elementy, które pomogą członkom ChŽK w odbudowie nastawnicy mechanicznej pochodzenia niemieckiego. Ponadto podtrzymywaliśmy też serdeczne stosunki z kolegami z towarzystwa Eisenbahnfreunde Gera – realizującego swe działania w historycznej parowozowni zlokalizowanej w niemieckim mieście bliźniaczym Skierniewic – Gerze.

piwo_wagon Włączylismy się też w nietypową formę promocji dawnej kolei w postaci udziału w warzeniu piwa rzemieślniczego. Kacper Groń z bloga o jakże kolejowej nazwie Piwna Zwrotnica wraz z browarem Przetwórnia Chmielu zaprosili nas do kooperacji przy powstawaniu american stoutu o nazwie Wagon. Jest to pierwsza taka współpraca, w którą zaangażowana została także organizacja pozarządowa zajmująca się ochroną zabytków kolejnictwa. Co ważne, część zysków ze sprzedaży kooperacyjnego piwa, browar przeznaczył na nasze cele statutowe, w tym i kontynuację remontu wagonu-lodowni z 1912 r. służącego do przewozu tegoż zacnego trunku.

Wszystkim naszym darczyńcom oraz partnerom w imieniu Członków i Wolontariuszy PSMK oraz znajdujących się w naszej pieczy zabytków kolejnictwa jeszcze raz DZIĘKUJEMY!

Mecenasi działań PSMK w 2023 r.

dotacje-na-plus_c3a9-01 skierniewice_horizontal_logo_cmyk wuoz_lodz_aktualne 01_znak_podstawowy_kolor_biale_tlo . . . . nid_wspolnie_dla_dziedzictwa_logo
mbc . . . . elin . . . . pkp_cargo_logo
PKP PLK - zarządca narodowej sieci kolejowej fundacja_logo_rgb Pferd-VSM facrail_0 . . . . przetorniachmielu . . . . najsilniejsi_logo . . . . agentools . . . . 1-5_procent_cmyk


Remont dachu budynku administracyjno-socjalnego zakończony

20231230_144611 Mijający rok był dla nas obfity w inwestycje w poprawę stanu budynków naszego zabytkowego kompleksu. Latem odbudowaliśmy świetlik nad kanałem 9 hali wachlarzowej, natomiast jesień była przeznaczona na kolejny etap remontu dachu dawnego budynku administracyjno-socjalnego. Prace te uwieńczył oficjalny odbiór w dniu 28 grudnia 2023 r. Uczestniczyli w nim przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Łodzi – zakończył on się wynikiem pozytywnym. Łączna suma nakładów wyniosła tu 120 141,53 zł, z czego 90 000 zł stanowiło wsparcie Samorządu Województwa Łódzkiego. Pozostałe środki pochodziły z darowizny PKP Cargo SA oraz 1,5% podatku przekazanego na rzecz PSMK w 2023 r.
370242296_297762936555978_8774671154637954666_n 393907744_1591825401570490_1753159709663803027_n
398361052_1037756470610365_1373002979124084936_n 370087702_367157805720842_2549202858742175082_n

dotacje_2023_tablice_lodzkie_ratuje_zabytki_wspolfinansowanie_1_0
pkp_cargo_logo 1-5_procent_cmyk


Brygada torowa zakończyła sezon prac

333582763_218546010728151_1490608580676833228_n W grudniu ostatecznie zakończyliśmy prace torowe, które miasto Skierniewice wsparło kwotą 20 000 zł. Zaczętym w kwietniu 2023 r. pracom rewitalizacyjnym poddane zostały przez nas tory 5 i 6 na odcinku między obrotnicą i halą wachlarzową. Podobnie jak w latach ubiegłych zostały one zapoczątkowane demontażem szyn przeprowadzonym rękoma naszych wolontariuszy. Kolejnym krokiem, przy wsparciu wynajętej koparko-ładowarki z operatorem, było oczyszczenie i wyrównanie podłoża dla nowych torów, czyli tak zwane korytowanie. Następnie rozprowadzony został dywanik z tłucznia kwarcytowego, który został dodatkowo wibracyjnie ustabilizowany.
17032023a 20230502_161604
20230520_142610 20230601_114205
20230601_121430 Od maja kolejne etapy pracy objęły każdy z torów osobno. Jako pierwszy podkłady INBK3 uzyskał tor nr 6. Po ich ułożeniu narzucone zostały dotychczasowe szyny, które następnie wolontariusze zamocowali do podkładów za pomocą klasycznych przytwierdzeń typu K. To otworzyło front to zabalastowania go świeżo przybyłym z kopalni tłuczniem kwarcytowym. Po ukończeniu prac przy torze 6, w lipcu, analogicznie wszystkim tym czynnościom został poddany sąsiedni tor nr 5. Ostatni etap prac, zrealizowany w końcu roku, stanowiło przemieszczenie na dotychczasowe miejsce płyt przejazdowych przy obrotnicy oraz przy hali wachlarzowej.
20230622_114127 20230622_134343
20230711_130553 357094293_2709256115883562_2699364988530029902_n
358162112_162999763411168_3053885403723547914_n 367640004_3692211991012574_8686197038848165517_n

Zadanie pt:
Adaptacja zabytkowej Parowozowni Skierniewice
do celów muzealnych i realizacji kulturalnych (rewitalizacja układu torowego)
zrealizowano dzięki wsparciu

skierniewice_horizontal_logo_cmyk

WYKORZYSTANE W PRACACH ELEMENTY NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ TRAFIŁY DO PAROWOZOWNI SKIERNIEWICE DZIĘKI DAROWIŹNIE

PKP PLK - zarządca narodowej sieci kolejowej


Rekordowy sezon turystyczny w Parowozowni Skierniewice

20230916_133131 Do tej pory nie przedstawialiśmy szczegółowych podsumowań sezonu turystycznego – zwykle ograniczaliśmy się to dłuższego akapitu w corocznej rekapitulacji naszych działań. Rok 2023 jednak był pod wieloma względami wyjątkowy. Raz, że prowadziliśmy dla niego rozbudowaną statystykę, dwa że był on dla nas frekwencyjnie rekordowy, trzy że pierwszy raz od początku naszych Dni Otwartych mocno zwiększyliśmy dostępność obiektu. To wszystko sprawia, że chcemy się z Państwem podzielić szczegółami, naszymi wrażeniami i analizami. Liczymy także, że otwarty dostęp do tych danych zainteresuje młodych badaczy i zainspiruje ich do realizacji swoich badań dotyczących turystyki właśnie w Parowozowni Skierniewice.

frekwencja-2024-wg-miesiecy W całym 2023 r. odwiedziło nas 8318 osób. Jeśli spojrzymy na frekwencję w poszczególnych miesiącach to szczególnie I kwartał roku charakteryzował się niewielką liczbą odwiedzjących Parowozownię. Nie jest to zaskakujące, gdyż w tym czasie nie mamy dni otwartych. Niskie temperatury też odstraszają grupy zorganizowane. Te dominowały zaś w kwietniu. Od maja jest widoczny tradycjny wzrost liczby osób nas odwiedzjących. Dzięki wprowadzeniu także niedzielnych terminów miał on charakter bardziej dynamiczny niż w latach ubiegłych. Pozytywny wpływ na frekwencję miały także wydarzenia współorganizowane z PKP Cargo SA w ramach akcji Lato z parowozami. Schyłek roku natomiast charakteryzował się ponownie znaczącym spadkiem frekwencji wynikającym głównie z tego, że w tym czasie gościliśmy przede wszystkim coraz mniej liczne grupy zorganizowane.

frekwencja-struktura-2023 Odrębne zagadnienie stanowi przyjęta przez nas do celów statystycznych struktura gości Parowozowni pod względem formy ich odwiedzin. W 2023 r. największy odsetek osób (38,0%) stanowili uczestnicy sobotnich Dni Otwartych. Niewiele mniejszą popularnością (33,1%) się cieszyły debiutujące w tym roku niedzielne Dni Otwarte – świadczy to o słuszności ruchu z rozciągnięciem dostępności naszej placówki na całe pierwsze weekendy miesiąca. Trzecią pozycję zajęła Noc Muzeów (1032 osoby, 12,4%). Stosunkowo mało osób (9,6%) to przybyli w ramach zorganizowanych grup. 4,3% zaś stanowili uczestnicy wydarzeń takich jak Parowozy Kultury, koncert jazzowy i prelekcja na temat eksponowania urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Brakujące 2,5% obejmowało turystów indywidualnych przyjmowanych przez nas w drodze wyjątku poza oficjalnymi terminami zwiedzania.

I na koniec pokazujemy jak kształtowała się frekwencja w Parowozowni od 2004 r. Przez dłuższy czas oscylowała ona średnio wokół 5500–6000 osób rocznie. Na jej stopniowy spadek wpłynęło przeniesienie największej skierniewickiej imprezy, tj. Święta Kwiatów, Owoców i Warzyw na oddalony od nas rynek miejski. Do tej pory rozgrywała się ona blisko dworca PKP. Stopniowo też malało zainteresowanie szkół podstawowych. Jednak największe spadki spowodowała pandemia Covid-19, a także likwidacja niedziel handlowych skutkująca przeniesieniem rodzinnych zakupów na soboty. Rok 2023 był niewątpliwie nietypowy ze względu na liczne dodatkowe wydarzenia, które zwiększyły efekt skokowego wręcz wzrostu frekwencji. Czy uda się utrzymać te wartości w 2024 r.? Dziś trudno wyrokować.
frekwencja-2004-2023


Obozy wolontariackie 2023 – kilka zdań podsumownia

20230812_145013 Z końcem listopada złożyliśmy w Narodowym Instytucie Dziedzictwa sprawozdanie kończące realizację projektu W 175-lecie ukończenia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej – wolontariat w Parowozowni Skierniewice dla dziedzictwa kolei stworzonej przez polskich patriotów. Był to już nasz kolejny projekt wsparty przez tę instytucję nakierowany z jednej strony na poprawę estetyki naszego zabytkowego kompleksu, z drugiej zaś na rozwój wolontariatu na jego terenie. Nie bez znaczenia była też popularyzacja wiedzy o historii skierniewickiej „szopy”.
20230916_161108 Prace w ramach tego projektu zrealizowano głównie w trakcie kilku weekendowych turnusów (zorganizowano 1 obóz 4-dniowy, 6 obozów 2-dniowych oraz 2 obozy 1-dniowe) oraz kilku krótkich spotkań jednodniowych (głównie prace przygotowawcze oraz uzupełniające). Sześciokrotnie spotykaliśmy się na pracach związanych z poprawą estetyki terenu Parowozowni, trzykrotnie angażowaliśmy wolontariuszy do wsparcia naszych bezpłatnych Dni Otwartych w Parowozowni. Powstała także broszura o przeszłości i teraźniejszości naszego obiektu.
20230812_120434 W tym roku prace porządkowe skoncentrowały się przede wszystkim na zapleczu hali wachlarzowej. Dzięki wsparciu wolontariuszy zniknęła stamtąd kolejna partia odpadów, a także niezbyt estetycznych zwałów ziemi zalegających nie wiadomo jak już długo. Sporo czasu też oni poświęcili na właściwe zabezpieczenie okien budynków trwale wyłączonych z eksploatacji – to z jednej strony niewątpliwie wpłynęło pozytywnie na ich estetykę, z drugiej zaś stworzyło dodatkową barierę przed penetracją ich przez osoby niepożądane.

370357823_1151083925850042_2464197795127127369_n 20231001_173126
20231001_145058 20231001_152407
370596753_1241598093204749_363834009171523453_n Tradycyjnie też porządkowaniu podlegały dawne zasieki węglowe. Tu, podobnie jak w poprzednich edycjach programu, wolontariusze bardzo skutecznie walczyli z nadmiarem bujnie rozwijającej się roślinności. Na składowisko wyjechały też zalegające po kątach odpady – pamiętały one jeszcze niestety zamierzchłe czasy poprzednich wieloletnich gospodarzy obiektu. Także i tu pole do popisu znalazła brygada zajmująca się skutecznym zabezpieczaniem okien nieużytkowanych od dłuższego czasu budynków. Nieco czasu poświęcono także porządkom wewnątrz hali wachlarzowej, zwłaszcza zaś w jej części magazynowej wciąż oczekującej poprawy estetyki.
20230909_142759 20230909_170214
20231021_120723 20231021_171009
20231029_115556 20231029_130933
20231015_135507 Bardzo ważnym punktem zaplanowanych prac było uzupełnienie szyb w oknach hali wachlarzowej, budynku administracyjno-warsztatowym oraz dawnej wieży wodnej. Nic tak bowiem nie obniża estetyki obiektu, jak braki w jego oszkleniu. Zaszłości sięgały tu jeszcze czasów, gdy pełnił on swoją pierwotną rolę, a swoje dołożyli tu chuligani z sąsiedniego parku miejskiego. O ile szklenie nisko położonych okien realizowano na bieżąco, to większość okien wymagających wstawienia szyb znajdowała się na wysokości uniemożliwiającej bezpieczne i efektywne prace z drabiny czy rusztowania. Konieczne więc było wynajęcie podnośnika, z którego kosza wolontariusze nie tylko bezpiecznie zdejmowali niezbędne wymiary, ale i szybko szklili ww. budynki.
379658088_789619406181791_2564548124717237638_n 379970743_1011513846635386_8427963280460637807_n
20231019_135032 20231019_161333
20230916_122259 Realizując podobne projekty, zawsze stawiamy na ich multidyscyplinarność – dlatego oprócz prac wymagających pewnej krzepy fizycznej, staramy się wnieść do działań pierwiastek bardziej humanistyczny. Stawiamy tu przede wszystkim na szeroko pojętą edukację osób odwiedzających skierniewicką Parowozownię. Dlatego też uczestnicy obozów wspierali nasze działania w trakcie bezpłatnych Dni Otwartych Parowozowni, w tym szczególnie zaś w ramach wrześniowych Europejskich Dni Dziedzictwa.
20231018_154833 Również w ramach działań edukacyjnych umieściliśmy na terenie obiektu i wewnątrz budynków szereg elementów ułatwiających samodzielne zwiedzanie obiektu – to krok w kierunku zwiększania częstotliwości jego udostępniania już w nadchodzącym 2024 r. Efektem była tu też broszura o nakładzie 1000 egz. Parowozownia Skierniewice dawniej i współcześnie dostępna bezpłatnie w naszym obiekcie. Edukacyjny charakter miała też październikowa ogólnodostępna prelekcja Urządzenia sterowania ruchem kolejowym – dziedzictwo niedoceniane. Jak pokazują je inni – przygotował ją na bazie bogatej własnej kolekcji fotografii i wygłosił kol. dr Ariel Ciechański.
20231015_173147 20231015_165044
20231008_180928 20231007_191627
skieter_01 Charakter dydaktyczny, ale także i podziękowania dla wolontariuszy miała październikowa wycieczka studialna dla osób uczestniczących w projekcie. Tym razem odwiedziliśmy zarówno obiekty związane z historią techniki Zagłębia Staropolskiego – oddział warszawskiego Narodowego Muzeum Techniki zlokalizowany w kompleksie zabytkowej huty w Chlewiskach oraz niezmiernie intersujące Muzeum Przyrody i Techniki, Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach, które ma siedzibę na terenie dawnego zakładu wielkopiecowego – jak również Centrum Tradycji Hutnictwa w Ostrowcu Świętokrzyskim, które dla odmiany jest formą nowoczesnego podejścia do prezentacji przeszłości ośrodka przemysłowego.
20231022_085738 20231022_114147
20231022_163637 20231022_165524
skieter_07 skieter_11

Zrealizowany projekt w liczbach

Lp. Opis wskaźnika wraz z informacją o sposobach jego pomiaru Liczba
Plan wg Umowy Wykonanie
1. liczba wolontariuszy biorących udział w zadaniu 25 30
2. liczba organizatorów biorących udział w zadaniu 3 3
3. szacunkowa liczba aktywnych uczestników wydarzeń zorganizowanych w ramach projektu 25 25
4. szacunkowa liczba biernych odbiorców projektu 6000 8000
5. liczba zorganizowanych wydarzeń mających na celu promocję i popularyzację wiedzy o dziedzictwie lub utrzymanie i dokumentację dziedzictwa 2 2
6. liczba partnerów zaangażowanych w realizację zadania (w tym partnerów medialnych) 3 3
7. liczba zabytków, przy których były prowadzone działania 1 1
8. liczba publikacji (w tym folderów) 1 1

Obozy odbyły się w ramach realizacji projektu W 175-lecie ukończenia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej – wolontariat w Parowozowni Skierniewice dla dziedzictwa kolei stworzonej przez polskich patriotów.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa

mkidn_znak_uproszczony_kolor_bez_pola_rgb     60-lat-misji-nid_logo_1


Pierwszy rok funkcjonowania inicjatywy Industrialne Łódzkie

il_podsumowanie-2023 Mija pierwszy sezon funkcjonowania Industrialnego Łódzkiego – nowej inicjatywy trzech organizacji pozarządowych (Fundacji Polskich Kolei Wąskotorowych (FPKW), Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei (PSMK) i Klubu Miłośników Starych Tramwajów (KMST)) na rzecz promocji dziedzictwa poprzemysłowego województwa łódzkiego. Z tej okazji warto pokusić się o kilka słów podsumowania, zwłaszcza że dla prowadzonych przez wspomniane NGO’sy przedsięwzięć był to także rok pełen rekordów. Dodajmy, że z ich oferty skorzystało ponad 55 000 osób – biorąc pod uwagę weekendową dostępność tych atrakcji jest to wynik naprawdę imponujący.

PSMK i jego Parowozownia Skierniewice mogą zaliczyć kończący się rok do niezwykle udanych. Dzięki rozbudowaniu oferty oraz wzrostowi jej dywersyfikacji udało się znacznie zwiększyć liczbę odwiedzjących ten obiekt – sumaryczna frekwencja wyniosła tu na koniec listopada 2023 r. 8249 osób. Było to wzrost o 67% względem 2022 r. i zarazem rekordowy wynik w trakcie całej historii udostępniania Parowozowni szerokim rzeszom zainteresowanych.
Na prowadzonej przez FPKW Kolei Wąskotorowej Rogów-Rawa-Biała mijający rok również miał charakter zdecydowanie rekordowy – przewiozła ona przeszło 21 800 pasażerów notując 14% wzrost liczby podróżnych względem roku 2022. Jednocześnie był to drugi najlepszy pod względem frekwencji sezon KWRRB w przeszło 20-letniej historii operatora Kolei Fundacji Polskich Kolei Wąskotorowych. Historyczny rekord frekwencyjny zaliczyły także współorganizowane przez KMST Łódzkie Linie Turystyczne, które przewiozły w okresie od czerwca do końca września przeszło 25 000 osób. Zajezdnia Muzealna Brus była nieczynna z powodu reorganizacji, ale to zmieni się w przyszłym roku. Obecnie trwa remont linii tramwajowej prowadzącej do muzeum, a prace obejmą też elementy infrastruktury na terenie zajezdni.


Łódzkie „Pragotrony” zasiliły zbiory Parowozowni Skierniewice

395167833_3714938608775801_7143062901384159666_n Od początku działalności nasze Stowarzyszenie stara się tworzyć przekrojową kolekcję wszystkiego co związane z polskim kolejnictwem. Duże znaczenie mają dla nas urządzenia sterowania ruchem kolejowym, czy łączności kolejowej. Obydwie te dziedziny łączyły w sobie systemy informacji pasażerskiej. Dla tego też od „zawsze” chcieliśmy pozyskać takie urządzenia niegdyś dostarczane do Polski przez czechosłowacką firmę „Pragotron”. Po kilku latach starań, dzięki niezwykłej przychylności TK Telkol, do zbiorów Parowozowni Skierniewice dołączyły unikatowe już dziś urządzenia tego typu pochodzące z modernizowanej właśnie stacji kolejowej Łódź Kaliska. Co ważne pozyskaliśmy praktycznie wszystkie ich elementy, począwszy od panelu sterowniczego, poprzez tablice z holu dworcowego, na tablicach peronowych skończywszy. Część z nich, po powiększeniu powierzchni na której eksponujemy urządzenia sterowania ruchem kolejowym, zostanie wystawiona i doprowadzona do stanu sprawności technicznej już w przyszłym roku.

395142323_3714939158775746_3026199047571848839_n 395158335_3714939038775758_6972228216079716171_n


Jesteśmy także na Patronite!

patronite-png-02 Staramy się wykorzystywać różne możliwości pozyskiwania środków na funkcjonowanie Parowozowni Skierniewice i jej adaptowanie do funkcji placówki o charakterze muzealnym. W październiku uruchomiliśmy także nasze konto na portalu Patronite.pl. Jest to kolejna opcja przekazywania nam środków on-line. Zachęcamy także do wspierania nas za pomocą zrzutka.pl oraz przy okazji zakupów za pośrednictwem specjalnego portalu prowadzonego przez Fundację Fani Mani.