2016

Podsumowanie projektu „Wolontariat na rzecz dziedzictwa kulturowego kolei jako forma międzypokoleniowej edukacji technicznej”

Jesienią 2015 r., gdy Narodowy Instytut Dziedzictwa ogłosił konkurs o dofinansowanie projektów wolontariatu na rzecz dziedzictwa z pewnymi obawami przystąpiliśmy do pisania wniosku i gromadzenia dokumentów. Aplikację jednak złożyliśmy terminowo w grudniu 2015 r. Procedury konkursowe przeciągnęły się do wiosny, a umowę podpisaliśmy w czerwcu 2016 r.  Wtedy to mogliśmy dopiero przystąpić do realizacji najważniejszego elementu projektu, to jest Obozu Wolontariackiego, który z racji braku etatowych pracowników zmuszeni byliśmy podzielić na krótsze turnusy. Ogłosiliśmy rekrutację i z niepokojem czekaliśmy na pierwsze zgłoszenia. Okazało się, że nasze obawy okazały się bezpodstawne – każdy nabór kończył się sukcesem, a w kilku przypadkach zabrakło miejsc dla wszystkich zainteresowanych…

p_20160910_140617w Ze względu na specyfikę działalności w Parowozowni Skierniewice opartej wyłącznie na pracy społecznej przy jednoczesnym braku pracowników etatowych w miesiącach czerwiec–październik 2016 r. zaplanowaliśmy organizację jednego obozu wolontariackiego składającego się z 10 obozodni, które podzieliśmy wstępnie na trzy turnusy. Zakwaterowanie uczestnikom zapewnialiśmy w pomieszczeniach socjalnych Parowozowni.
Realizację obozu wolontariackiego rozpoczęliśmy z opóźnieniem wynikającym z późniejszego niż to było planowane rozstrzygnięcia konkursu, a co za tym idzie również podpisania umów o dofinansowanie.

SONY DSC Zainteresowanym naszym projektem zaoferowaliśmy trzy turnusy z naborem otwartym oraz turnus czwarty, gdzie nabór ze względu na specyfikę zaplanowanych zadań (obsługa Dni Otwartych) był skierowany wyłącznie do uczestników już biorących udział w obozie i znających dobrze miejscowe uwarunkowania:

  • turnus I w dniach 5-8 sierpnia (14 uczestników):
  • turnus II w dniach 19-22 sierpnia (14 uczestników);
  • turnus III w dniach 9-11 września (12 uczestników);
  • turnus IV w dniach 17-18 września (6 uczestników).

uazownik_pozarnik Organizacja obozu wolontariackiego została poprzedzona uzupełnieniem doposażenia zaplecza warsztatowego (kompresor, narzędzia), zakupem odzieży ochronnej oraz materiałów malarskich niezbędnych do wykonywanych prac. Sam obóz zaś został zapoczątkowany szkoleniem BHP, które odbyło się na terenie Parowozowni pierwszego dnia I turnusu. Ponadto uczestnikom obozu zapewnione zostały elementy odzieży ochronnej, ubezpieczenie i ciepłe posiłki oraz woda pitna, a także podstawowe środki czystości.

Niewątpliwie najwięcej emocji wzbudzały prace pomocnicze przy renowacji wpisanego do rejestru zabytków parowozu Ol49-4. W trakcie I turnusu wolontariusze koncentrowali się przede wszystkim na oczyszczaniu maszyny ze starych powłok malarskich i zanieczyszczeń. Brali oni również udział w przygotowaniu części drobnych elementów maszyny do ostatecznego nakładania powłok malarskich. Uczestnicy II turnusu uczestniczyli już w  pracach przy parowozie w znacznie mniejszym stopniu. Najmniej uwagi nasi wolontariusze poświęcili lokomotywie parowej w trakcie III turnusu. Skupili się wtedy na oczyszczaniu miejsc trudno dostępnych, przygotowaniu zbiorników powietrznych do malowania oraz pomocy przy montażu kołpaka zbieralnika pary.

SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC kolpak_retusz p_20160910_122552w

Kolejny ważny element działań stanowiły prace porządkowe, w tym uporządkowanie zaplecza hali wachlarzowej.  posejdony_dwa Wolontariusze zostali zaangażowani także do estetyzacji obiektów na terenie Parowozowni (malowanie drzwi, ogrodzenia, bram wjazdowych itp.) – czynności niezbędnych do właściwego postrzegania obiektu zabytkowego, a na które ciągle brakuje czasu stałej załodze Parowozowni. Gdy nie rozpieszczała pogoda, część wolontariuszy w chwilach niesprzyjających zaplanowanym pracom, pomagała przy innych pracach realizowanych w Parowozowni, takich jak naprawa napędu obrotnicy, czy też organizacji przyszłych wystaw tematycznych (głównie z zakresu łączności kolejowej). Uzupełniane było również oszklenie uszkodzonych okien. Lejący się przez większość turnusów  żar z nieba wymógł na nas również pewne modyfikacje programu – wycinka samosiewów w tych warunkach była zbyt ryzykowna, ograniczyliśmy się więc do pielęgnacji zieleni w miejscach zacienionych.

p_20160820_095123www p_20160820_123553www p_20160911_143421 wycinka

img_1012-2016-09-18-skierniewice-lok-m-zaborski Staraliśmy się, by większość z wolontariuszy miała także okazje wziąć udział w działaniach edukacyjnych – uczestnicy praktycznie każdego turnusu mogli uczestniczyć w oprowadzaniu przez przewodników  w charakterze osób zamykających grupy. Dotyczyło to bezpłatnych zarówno regularnych Dni Otwartych, wizyt grup zorganizowanych jak również plenerów fotograficznych. Kilku z wolontariuszy posiadających przygotowanie teoretyczne i praktyczne z zakresu obsługi urządzeń sterowania ruchem kolejowym pełniło funkcje przewodników na ekspozycji dotyczącej tej tematyki.

p_20160820_221201www W miarę możliwości staraliśmy się zapewnić wolontariuszom dodatkowe atrakcje. W ramach wieczornego programu kulturalnego uczestnicy jednego z turnusów mogli skorzystać z pokazu starych filmów oświatowych o tematyce kolejowej oraz Kolejowych Kronik Filmowych jak za dawnych lat wyświetlanych za pomocą projektora z oryginalnych taśm celuloidowych. Innym razem przygotowany został pokaz zdjęć prezentujących interesujące zagraniczne, zlokalizowane przede wszystkim  na terenie bardzo blisko kulturowo Polsce Czech, placówki muzealne o charakterze ekspozycji zbliżonym do tych w skierniewickiej Parowozowni.

kocur Ostatnim elementem działań w ramach omawianego projektu była realizacja ścieżki edukacyjnej „Historia i teraźniejszość Parowozowni Skierniewice” umożliwiającej samodzielne zwiedzanie części zespołu lokomotywowni bez przewodnika. Uzupełnione zostały drogowskazy na terenie „szopy”, a budynki i stojące na zewnątrz pojazdy szynowe uzyskały estetyczne  tabliczki z opisami. Tu w pracach istotną rolę odgrywała znajomość oprogramowania graficznego koordynatora projektu, wolontariusze brali jednak czynny udział w konsultacjach koncepcji plastycznej oraz w przygotowaniu i korekcie tekstów, a także montażu gotowych elementów ścieżki.

trasowanie drogowskaz59 SONY DSC SONY DSC p_20161126_111041 p_20161126_131816

Liczbowe określenie skali działań zrealizowanych w ramach zadania

LP Wskaźnik Jedn. miary Wartość
Plan wg wniosku Wykonanie
1 Liczba zorganizowanych obozów wolontariackich szt. 1 1
2 Liczba wolontariuszy biorących udział w zadaniu szt. 20 46
3 Liczba pozostałych osób biorących udział w zadaniu (organizatorzy) szt. 3 6
4 Liczba zorganizowanych imprez szt. 2 5
5 Liczba powstałych ścieżek edukacyjnych szt. 1 1
6 Liczba uczestników imprez (gości) szt. 1000 2500
7 Liczba zabytków wpisanych do rejestru, przy których były prowadzone działania szt. 2 2
8 Liczba zabytków figurujących w ewidencji, przy których były prowadzone działania szt. 0 0

Projekt odbył się dzięki wsparciu finansowemu:

NID-logotyp-oddzial-WARSZAWA

w ramach programu:

nid

Patronatem medialnym objęły:

Głos Skierniewic nm dl its Stalowe Szlaki rsc_nowe Skierniewice24.pl Skierniewickie.pl


Uczestniczyliśmy w kweście na Starych Powązkach

kwesta-fot-g-moczulski kwesta-fot-d-krakowski-b W ciągu trzech dni 42. kwesty na Starych Powązkach zorganizowanej na rzecz ratowania zabytków stołecznej nekropoli zebrano około 170 tys. zł. Alejki cmentarza przemierzało 250 kwestarzy, wśród nich członkowie PSMK oraz przedstawiciele PKP Polskie Linie Kolejowe i Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Spośród kwestujących wyróżniali się zdecydowanie wyglądem – byli w mundurach. Do ich puszek wrzucono 3580,40 zł. Stali tradycyjnie w pobliżu grobów inżyniera Stanisława Wysockiego (1805-1868) – projektanta Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej i Władysława Stanisława Reymonta (1867-1925) – jej pracownika.
Zebrane w bieżącym roku środki będą przeznaczone na odnowienie obiektów m.in. w alei katakumbowej, gdzie jest 87 zabytków wykonanych z piaskowca i marmuru, najczęściej w XIX wieku. Dzięki dotychczasowym kwestom oraz ofiarności rozmaitych instytucji i fundacji, a także osób prywatnych odnowiono dotychczas ponad 1400 kaplic i grobowców, wiele – jak grób Wysockiego – powtórnie.


Zakończyliśmy pierwszy etap remontu świetlika hali wachlarzowej

p1200544 We wtorek 8 listopada nastąpił odbiór konserwatorski pierwszej wyremontowanej części świetlika hali wachlarzowej. Tegoroczne, niezwykle skomplikowane, pełne zwrotów akcji i wymagające od nas bardzo dużego wysiłku organizacyjnego prace dotyczyły jego fragmentu zlokalizowanego nad kanałami nr 1-3. Warto podkreślić, że dla naszego wykonawcy firmy „Marbudex”, było to naprawdę duże wyzwanie techniczne. Dzięki przeprowadzonej rekonstrukcji świetlika bardzo dobre warunki ekspozycyjne uzyskały wyremontowane pojazdy takie jak lokomotywa parowa Ol49-4 akumulatorowy zespół trakcyjny 090 802Ma (znany jako „Wittfeld”).

Prace te zostały przeprowadzone dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz ze środków pochodzących z 1% podatku od przewoźnika kolejowego Freightliner PL.

dsc_0655_0 dsc_0647_0 dsc_0643_0 dsc_0635

Obecnie poszukujemy środków na ostatnie dwa kawałki dachu hali wachlarzowej. Mamy ju zgromadzone ponad 12 tysięcy złotych. Wciąż poszukujemy kwoty co najmniej 4 tysięcy złotych umożliwiającej remont przynajmniej jednego z nich.

plan-projekty_realizacja_2016_ukonczone

Wizyta studyjna w Czechach

img_0750 Życie w Parowozowni to nie tylko ciężka praca, ale także okazja do różnorakiego rozwoju. Temu służą np. wizyty studialne w zagranicznych muzeach kolejowych – w pierwszy weekend listopada wyruszyliśmy blisko 20 osobową grupą do Czech. Wyjazd odbył się w ramach naszych Warsztatów Edukacji Technicznej wspartych przez Fundację Banku Zachodniego WBK (umożliwiło to skromne dofinansowanie przejazdów najmłodszych i koszty ubezpieczenia). Co ważne nasza  grupa reprezentowała pełen niemalże przekrój wiekowy, głównymi jej adresatami byli zaś uczestnicy naszych tegorocznych projektów wolontariackich.

img_0668 Jak na kolejarzy przystało podróżowaliśmy oczywiście koleją. Po całonocnej podróży w sobotę 5 listopada w okolicach 7.30 znaleźliśmy się w Parowozowni Jaroměř. Dla młodszych uczestników wyjazdu, będących tutaj pierwszy raz była to okazja do zapoznania się z funkcjonowaniem bliźniaczej placówki w Czechach. Dla tych będących zaś kolejny raz – okazja do wymiany doświadczeń z czeskimi kolegami – szczególnie tych dotyczących pozyskania obiektu na własność czy zdobywania funduszy na remonty budynków. Dodatkową atrakcją w trakcie naszej wizyty była obecność rozpalonego parowozu, który poprowadził pociąg do Hradca Kralove.

Biorąc pod uwagę bardzo silne w naszym Stowarzyszeniu grono miłośników urządzeń sterowania ruchem kolejowym (usrk) najważniejszym punktem programu tego dnia była wizyta jednak w Muzejní expozice sdělovací a zabezpečovací techniky (Ekspozycji Muzealnej Techniki  Automatyki i Telekomunikacji) w Hradcu Kralove. Tu szczególnie podobały się proste makiety umożliwiające interaktywne pokazywanie zasad funkcjonowania urządzeń tego typu. Wykład kustosza muzeum pana Milana Kolmistra uzupełniał swoją wiedzą z wieloletniej maszynistowskiej służby nasz wolontariusz Józef Kaźmierczak. Międzypokoleniowa i międzynarodowa wymiana wiedzy wyszła więc nam spontanicznie przednia!

meszt01 meszt02

Noc spędziliśmy w Czechach w pobliżu polskiej granicy, bo niedziela była przeznaczona na zwiedzanie Parowozowni Kořenov i Muzeum ozubnicové dráhy, a następnie powrót do domów. SONY DSC Szczególnie interesujące było dla nas zwiedzanie tego pierwszego obiektu. W końcu lat 1980. pod naporem śniegu, którego w Górach Izerskich nigdy nie brakuje, uległ zawaleniu jego dach. Odbudowa obiektu, ze wsparciem tzw. Funduszy Norweskich odbyła się na przestrzeni ostatnich kilkunastu miesięcy – doświadczenia i wiedza czeskich kolegów były w tym wypadku dla nas bezcenne. Również wymiana bardziej przyziemnych doświadczeń była owocna i inspirująca. Tradycyjnie się okazało, że wiele zjawisk jest podobnych niezależnie od granic politycznych.

korenov04 korenov03

korenov02 p_20161106_112139

Děkujeme moc Kolegů s Muzejní expozice sdělovací a zabezpečovací techniky v Hradci Králové, Výtopny Jaroměř a Výtopny Kořenov za mimosezónní možnost prohlídky.

 


25 lat temu zlikwidowano Lokomotywownię I klasy w Skierniewicach

dk_szopa 25 lat temu, 31 października 1991 r. decyzją dyrektora Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych Ryszarda Olszewskiego nr 20 z dnia 15 października tegoż roku przestała istnieć samodzielna jednostka organizacyjna przedsiębiorstwa PKP pod nazwą Lokomotywownia I Klasy w Skierniewicach. Następnego dnia wraz z taborem została podporządkowana Lokomotywowni 1 klasy Warszawa Odolany jako jej Zamiejscowy Oddział Eksploatacyjno-Naprawczy. Duch tego czasu doskonale oddaje artykuł naszego stowarzyszeniowego Kolegi Marka Moczulskiego pt. Ostania przysługa, który opublikował jako dziennikarz Tygodnika Kolejarza „Sygnały”.


Tegoroczne prace torowe zakończone!

p_20161022_134733 Zakończyliśmy zaplanowane na ten rok działania związane z naprawami torów Parowozowni. Odbyły się one w miejscach, gdzie degradacja podkładów osiągnęła największy poziom. Wykonanie prac było możliwe dzięki wsparciu finansowemu Miasta Skierniewice.  Dotacja w kwocie 6500 zł, wraz z wymaganym wkładem własnym wynoszącym 1650 zł pozwoliła nam zakupić niezbędne do wykonania zadania materiały torowe. Prace wykonaliśmy we własnym zakresie, a wspomagali nas w nich uczestnicy Warsztatów Edukacji Technicznej odbywających się w ramach realizacji projektu współfinansowanego przez Fundację Banku Zachodniego WBK ze środków programu grantowego Bank Aktywnej Młodzieży.


Ol49-4 pod dachem

img_20161015_140357354_hdr W najbliższych tygodniach zostanie ukończony remont świetlika nad kanałami 1-3 hali wachlarzowej. To stworzy niemal idealne warunki wystawiennicze dla odremontowanych jednostek taboru rozsianych do tej pory po różnych częściach „szopy”. Dlatego też podjęliśmy decyzję o schowaniu w zamian za inne jednostki taboru pod dach także parowozu Ol49-4, którego renowacja zewnętrzna dobiega szczęśliwego finału. Stanął on na kanale 3, w zacnym sąsiedztwie „Wittfelda”.

img_20161015_135215661_hdr img_20161015_140958738-1


Kontynuujemy prace przy torze 59

SONY DSC Nauczeni doświadczeniem sprzed lad postanowiliśmy uniknąć prac torowych w okresie największych upałów. Zdrowy rozsądek podpowiedział, że jesień będzie zdecydowanie najlepszą porą do tego typu działań! Korzystając z orzeźwiających chłodów początku października kontynuowaliśmy wymianę podkładów w torze 59. Prace te wsparł Urząd Miasta Skierniewice, a pomagali w nich uczestnicy Warsztatów Edukacji Technicznej realizowanych dzięki Fundacji Banku Zachodniego WBK. Naprawę toru będziemy kontynuować w kolejne jesienne weekendy.

SONY DSC SONY DSC


Pobiliśmy rekord!

dsc_0580 Październikowy Dzień Otwarty upłynął pod znakiem niespodziewanego bicia kolejnych rekordów. A wszystko to za sprawą dwóch grup turystów zmotoryzowanych, którzy tego dnia postanowili wyjątkowo licznie odwiedzić nasze skromne progi. Pozostaje więc nam poinformować z niekłamaną satysfakcją, że liczba zwiedzających w tym roku przekroczyła już utrzymującą się od kilku lat magiczną granicę 6134 osób. W sobotę 1.10 bramę Parowozowni przekroczyło łącznie 409 turystów. Dzięki temu suma tegorocznych gości wynosi już  6238 osób! A sezon wszak jeszcze trwa i nie jest to nasze ostatnie słowo…

dsc_0570 Na ten wspaniały sobotni wynik złożyła się inna rekordowa liczba – nigdy dotąd nie było nam dane gościć aż takiej liczby jednośladów – za sprawą rajdu organizowanego na zakończenie sezonu motocyklowego przez Stowarzyszenie Motocykliści Sochaczewa zaparkowało u nas aż 196 pojazdów. Dodajmy też gwoli ścisłości, że tego samego dnia odwiedzili nas także uczestnicy XXXVII Warszawskiego Rajdu Pojazdów Zabytkowych w sile 27 załóg. Warto podkreślić, że jest to już kolejna w tym roku tego typu impreza przybyła do nas z pobliskiego Żyrardowa. Nie zabrakło oczywiście i turystów indywidualnych.

dsc_0586 dsc_0593


Kolejne wrześniowe Dni Otwarte za nami

dsc_0219 Czas przypadającego na III weekend września Skierniewickiego Święta Kwiatów, Owoców i Warzyw (XXXIX), Europejskich Dni Dziedzictwa (XXIV) oraz Dni Transportu Publicznego (XV) to dla nas okres najbardziej wytężonego wysiłku w obsłudze gości Parowozowni. Tradycyjnie już go rozpoczęliśmy Specjalnym Dniem Otwartym dla szkół dedykowanym dla grup szkolnych. W tym roku przyciągnął on 296 uczniów wraz z opiekunami. Nie zabrakło oczywiście naszych Przyjaciół ze skierniewickiej Szkoły Podstawowej nr 4 pod wodzą Pani Beaty Więckowskiej – placówki edukacyjnej o bardzo silnej tradycji kolejowej i związkach z kolejarzami z DŻWW.

dsc_0232 Znacznie więcej pracy mieliśmy w sobotę i niedzielę – w ciągu zaledwie dwóch dni przyjęliśmy aż 1513 gości. Specyfiką tego okresu jest to, że większość z nich przychodzi do nas dopiero w niedzielę i ten dzień jest dla nas najtrudniejszy do „ogarnięcia”. Nie inaczej było i w tym roku – niemal 900 osób odwiedziło nas ostatniego dnia weekendu co w połączeniu z wyłączeniem części hali wachlarzowej ze zwiedzania związanym z prowadzonym równolegle remontem świetlika stanowiło dla nas nielada wyzwanie organizacyjne i logistyczne!

dsc_0234 img_1001-2016-09-18-skierniewice-lok-m-zaborski

img_1010-2016-09-18-skierniewice-lok-m-zaborski img_1012-2016-09-18-skierniewice-lok-m-zaborski