2013

Zamieniamy Twój 1% na nowy dach Parowozowni Skierniewice

10-lecie przejącia Parowozowni, renowacja Ol49-4

Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei, od 25 lat działające na rzecz ochrony zabytków polskiego kolejnictwa, posiada status Organizacji Pożytku Publicznego już piąty rok. Zatem po raz kolejny – zgodnie z prawem – macie Państwo możliwość przeznaczyć 1% swojego podatku na pomoc w ratowaniu kolejowych zabytków.

Uzyskane w ten sposób środki finansowe wykorzystamy na poprawę stanu budynków Parowozowni Skierniewice (głównie naprawy dachów) oraz na prace związane z naszymi zabytkowymi eksponatami.

Aby nas wesprzeć wystarczy w wypełnianym przez Państwa formularzu PIT uzupełnić dwie rubryki:

  • Numer KRS: 0000216091
  • Wnioskowana kwota: wyliczona zgodnie z odrębnymi przepisami.

Za rok 2012 nasze Stowarzyszenie otrzymało w ten sposób wsparcie w kwocie 16 415,01 zł. Aby jak najlepiej spożytkować uzyskane dzięki Państwu środki finansowe, przeznaczyliśmy je w kwocie 16 000,00 zł na uzupełnienie wkładu własnego do realizacji dwóch zadań, dofinansowywanych przez Samorząd Województwa Łódzkiego (13 500,00 zł) oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (30 000,00 zł). Dzięki temu udało nam się wykonać – w miejsce całkowicie zniszczonego – nowe pokrycie dachu tzw. połaci zewnętrznej nad czterema stanowiskami postojowymi w hali wachlarzowej (o powierzchni 414 m2). Pozostałą kwotę (415,01 zł) przeznaczyliśmy na zakup lakieru do zewnętrznego wykończenia remontowanego parowozu Ol49-4, również wpisanego do rejestru zabytków.

Potencjał tkwiący w Parowozowni Skierniewice sprawił, że w 2012 r. staliśmy się uczestnikami projektu Szlak Zabytków Techniki „Industrialne Mazowsze” oraz tworzonego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego Województwa Łódzkiego. Nasze działania na rzecz ochrony dziedzictwa kultury technicznej zostały w 2012 r. uhonorowane przyznaniem tytułu „Przyjaciel kolei” w 8. edycji konkursu „Człowiek roku – przyjaciel kolei” za pielęgnowanie tradycji i popularyzację polskiej myśli technicznej w kolejnictwie.

Więcej informacji znajdą Państwo w zakładce „Przekaż nam swój 1%

Wszystkich (szczególnie tych niezdecydowanych komu przekazać 1% swojego podatku) zachęcamy również do przejrzenia archiwum aktualności publikowanych na naszej stronie w 2012 roku, w których szczegółowo i na bieżąco informowaliśmy o działalności PSMK.

1 procent podatku na remont dachu

2012

Zakończenie i odbiory prac budowlanych

Powoli dobiega końca sezon budowlany w Parowozowni Skierniewice. Tegoroczne działania objęły rozbiórkę dawnej akumulatorni, remont dachu nad pięcioma stanowiskami postojowymi w hali głównej oraz szeroko zakrojone prace zabezpieczające część hali głównej zaadaptowaną niegdyś na biura i warsztaty.

Rozbiórka fundamentów akumulatorowni Uprzątnięty teren po akumulatorowni

W czasie niedawnych kolejnych weekendów, z pomocą mechanicznego „dziobaka” rozebrano ostatnią, pozostałą część dawnej akumulatorni – betonowe podłogi i resztki fundamentów. Powstały przy tym gruz został zebrany i wywieziony.

W tygodniu przed Świętem Kolejarza dokonano formalnego odbioru części dachu hali głównej wyremontowanej w ramach dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz oględzin pozostałych robót. Odbiór przeprowadzono z udziałem przedstawiciela Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, kierownika budowy, inspektora nadzoru, wykonawcy prac oraz PSMK.

Dzięki pozyskanych w tym roku dotacjom (z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi) i w ramach środków własnych uzyskanych przez PSMK m.in. z odpisów 1% podatku wyremontowano wszystkie trzy, sąsiadujące ze sobą części dachu. Wykonane tutaj roboty objęły demontaż starego pokrycia (papa, deski i krokiewki) i ponowne jego odtworzenie w całości z nowych materiałów. Dodatkowo odtworzone zostały obróbki blacharskie, rynny i odpływy wody deszczowej.

Prace w przybudówce łowickiej Prace w przybudówce łowickiej

Kończymy także roboty związane z zabezpieczeniem przebudowanej w końcu XIX wieku części wachlarza, zwyczajowo (od bliskości torów linii Skierniewice-Łowicz) zwanej „przybudówką łowicką”. Tu prace były o wiele bardziej skomplikowane. Objęły rozbiórkę całości zniszczonego dachu, demontaż i usunięcie wszystkich drewnianych stropów, części ścianek działowych i podłóg parteru, a także (co stało się konieczne w trakcie robót) rozbiórkę zbyt cienkiego szczytu ściany zewnętrznej, wzmocnienie jej stalowym wieńcem i założenie części belek stalowych nowego stropu nad parterem. Zadanie objęło także rozbiórkę przymurowanego w latach sześćdziesiątych XX w. pomieszczenia dawnej kompresorowni. O rozległości tego projektu niech świadczy to, że bezpośrednio tylko po rozbiórce dachu i stropów konieczne stało się usunięcie i wywiezienie około 25 ton gliny zmieszanej z sieczką i gruzem, stanowiącej wypełnienie starych stropów. Rozbiórka ścianek działowych, podłóg i budyneczku kompresorowni zaowocowała koniecznością usunięcia dalszych, około 40 ton potłuczonej cegły i drobnego gruzu. Część prac była możliwa do wykonania ciężkim sprzętem, jednakże większość „towaru” z wnętrza budynku trzeba było ręcznie ładować na taczki i wywozić siłą własnych mięśni…

Gruz z rozbiórek Wywóz gruzu

Komisyjny odbiór prac i oględziny wypadły pomyślnie. Komisja stwierdziła zgodność ich wykonania z zatwierdzonym projektem, udzielonymi pozwoleniami oraz z zasadami sztuki budowlanej. Dalszy remont dachu hali wachlarzowej oraz „przybudówki łowickiej” będziemy kontynuować w roku następnym zależnie od uzyskanych środków.


1% podatku dla PSMK

W tym roku znacznie wcześniej niż w latach poprzednich urzędy skarbowe rozpoczęły wpłacanie na nasze konto przekazywanego przez Państwa na poczet naszej organizacji 1% podatku. Jest nam niezmiernie miło poinformować, że uzyskaliśmy kwotę 16 415,01 zł, z której zgodnie z deklaracjami z początku roku większość tj 16 000,00 zł przeznaczyliśmy na remont dachu nad czterema stanowiskami zabytkowej hali wachlarzowej w Parowozowni Skierniewice, a 415,01 zł na kontynuację remontu parowozu Ol49-4 (nowe powłoki lakiernicze).

Wszystkim, którzy zdecydowali się nas wesprzeć serdecznie dziękujemy, mamy też nadzieję, że nie zawiedziemy Państwa zaufania, a kolejny rok owocnych prac prowadzonych w Skierniewickiej Parowozowni pokaże, że warto wspierać swoim 1% podatku Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei.


Remont „przybudówki łowickiej”

Zgodnie z harmonogramem trwają prace remontowe we wnętrzu najstarszej zachowanej części hali skierniewickiej parowozowni – tzw. „przybudówce łowickiej”. W trakcie prac dokonano całkowitej rozbiórki zarwanych drewnianych stropów i dachu. Jest to pierwszy etap prac mających przystosować dawne warsztaty (a jeszcze wcześniej w początkach Skierniewickiej remizy DŻWW – pierwsze stanowisko postojowe w hali wachlarzowej) do pełnienia funkcji pomieszczeń wystawowych – realizowany projekt architektoniczny zakłada, że we wnętrzu przybudówki znajdzie się wystawa urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Prace remontowe są wykonywane dzięki dotacji celowej udzielonej przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.

Rozbiórka dachu przybudówki łowickiej Prace porządkowe w przybudówce łowickiej Prace porządkowe w przybudówce łowickiej Prace porządkowe w przybudówce łowickiej

 


Początek dofinansowanych prac budowlanych

W lipcu przystąpiliśmy do zaplanowanych na ten rok, zakrojonych na szeroką skalę robót budowlanych. Długie i żmudne przygotowania, polegające na kompletowaniu potrzebnej dokumentacji, zdobywaniu pozwoleń jak również przygotowywaniu samych wniosków zostały w tym roku wynagrodzone największymi w historii stowarzyszenia dotacjami na remonty obiektów.

Materiał do remontu dachu Rozbiórka dachu hali wachlarzowej Rozbiórka dachu hali wachlarzowej Remont dachu hali wachlarzowej

Przy zaangażowaniu środków własnych PSMK uzyskanych dzięki odpisom 1% podatku PIT od naszych Sympatyków rozpoczęliśmy wymianę pokrycia dachu nad dwoma kanałami hali wachlarzowej; projekt ten uzyskał dofinansowanie w wysokości 13 500 zł z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego. Dach nad kolejnymi dwoma kanałami zostanie wyremontowany dzięki dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dofinansowanie w wysokości 30 000 zł). Równolegle trwa remont tzw. przybudówki łowickiej, w której docelowo powstanie wystawa urządzeń sterowania ruchem kolejowym. I etap zadania pod nazwą Rewitalizacja i przystosowanie do celów muzealnych Parowozowni Skierniewice. Prace ratownicze-zabezpieczające polegające na rozbiórce zawalonej konstrukcji dachowej najstarszej części hali parowozowej z lat 1862-1865 finansuje Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego (wartość dotacji 42 037 zł).

Samorząd Województwa Łódzkiego Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Rozbiórka przybudówki

W bieżącym roku, z nastaniem wiosny rozpoczęliśmy w Parowozowni rozbiórkę. Pod kilof poszła obskurna przybudówka, „przyklejona” do budynku administracyjno-warsztatowego. Przybudówkę tę zbudowano w latach 1950-tych z przeznaczeniem na pralnię odzieży roboczej. Z czasem, po rozbudowie około 1970 roku obiekt ten przeznaczono na garaż dla wózka akumulatorowego i pomieszczenie do obsługi i ładowania akumulatorów.

Budyneczek, postawiony sposobem gospodarczym z materiałów, jakie doraźnie znaleziono „pod ręką” miał poważne wady techniczne, z których najgorszymi był brak izolacji murów od wilgoci, kiepska konstrukcja dachu oraz fakt zasłonięcia dwóch okien w sąsiednim budynku warsztatów. Wilgoć podchodząca murami przybudówki przenosiła się na sąsiedni budynek, brak wykonania izolacji w przeszłości nie pozwalał już temu zapobiegać ani nie rokował pozytywnych skutków jakichkolwiek napraw. Do wad technicznych dołączała się wada wizualna – krzycząca szpetota budowanych, kawałkami z cegły, kawałkami z pustaków, częściowo otynkowanych ścian. Decyzję o rozbiórce podjęliśmy już w ubiegłych latach. Po wykonaniu inwentaryzacji architektonicznej i sporządzeniu projektu rozbiórki, uzyskaliśmy wymaganą prawem zgodę służb konserwatorskich.

Rozbiórka akumulatorni Rozbiórka akumulatorni Rozbiórka akumulatorni Rozbiórka akumulatorni

Prowadzone przez nas prace rozbiórkowe dały nam niepowtarzalną możliwość podziwiania maestrii kolejowych budowlańców sprzed lat, którzy jako-tako wyglądające ściany zbudowali w sporej mierze z ułamków cegły. A już wszelkie oczekiwania przeszedł … stwierdzony brak stalowych zbrojeń nadproży okiennych. Że też to wszystko przetrwało tyle lat??? Obecnie trwają prace porządkowe zmierzające do odzyskania jak największej ilości zdatnego do ponownego wykorzystania materiału, potrzebnego do planowanej przebudowy pomieszczeń na potrzeby wystawy urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Czyszczenie i wywożenie cegły to żmudne i czasochłonne zajęcie…


2011

Remont pomieszczeń socjalnych

Remont pomieszczeń socjalnych Remont pomieszczeń socjalnych

Kolejne listopadowe tygodnie poprzedzające Dzień Kolejarza upłynęły „załodze” skierniewickiej Parowozowni pod znakiem pędzla, drabiny i kielni. W tym czasie przeprowadzono remont dwu pomieszczeń w budynku dyspozytora. Prace objęły dawny pokój sytuatorów, obecnie przeznaczony na pokój socjalny oraz dawne biuro dyspozytorów lokomotywowni. Biuro dyspozytorów zachowuje swą dotychczasową funkcję, z tym, że została usunięta dobudowana w ostatnich latach eksploatacji „szopy” ścianka z oknem i ladą. W ramach prac usunięto resztę dykcianej „boazerii”, zlikwidowano otwory po mocujących ją śrubach i kołkach.

Wyremontowano instalację elektryczną, założono częściowo nowe przewody oraz nowe wyłączniki i gniazda. Odtworzono miejsce na zlikwidowany przed laty piec kaflowy. Kolejny etap prac obejmujący m. in. budowę pieca i renowację podłóg odbędzie się z ustaniem chłodów.


Dotacja na wykonanie dokumentacji do remontu

Przybudówka łowicka

Miło nam poinformować, że PSMK otrzymało – co prawda skromną i okrojoną, ale jednak – dotację w ramach zadania Rewitalizacja i przystosowanie do celów muzealnych Parowozowni Skierniewice – etap I: wykonanie niezbędnej dokumentacji remontu części obiektu pod nazwą „przybudówka łowicka”. Kwota przyznanej przez Urząd Marszałkowski w Łodzi dotacji – 1750 złotych – wesprze nas przy opracowywaniu niezbędnej dokumentacji technicznej związanej z kompleksową restauracją warsztatowo-biurowej części hali głównej. Część ta, potocznie nazywana od położenia tuż obok torów linii do Łowicza „przybudówką łowicką” stanowi element głównej hali parowozowni i jest zarazem jedną z najstarszych części kompleksu, pochodzącą z roku 1860-1865. Wykonano ją początkowo, jako jedno z siedmiu stanowisk postojowych dla parowozów, w czasie rozbudowy parowozowni na potrzeby Drogi Żelaznej Warszawsko-Bydgoskiej. W kilkanaście lat po postawieniu całej hali głównej (do liczby 24 stanowisk), około roku 1890 przebudowano ten skrajny „kanał” na pomieszczenia biurowo-warsztatowe. Znalazły się tu wtedy pokoje dla maszynistów, kancelaria dyspozytora oraz podręczne magazynki i warsztaty. Przybudówka, wraz z całą halą główną została spalona w listopadzie 1914 roku. Ponownie oddano ją do użytku w latach 1918-20 a podczas następnej wojny, w roku 1942 znacznie rozbudowano. Wtedy to, do konstrukcji stropów użyto materiałów niskiej jakości (drewno i glina), dodatkowo prace prowadzono siłami wygłodniałych jeńców wojennych. Obiekt, po wyzwoleniu był użytkowany intensywnie bez żadnych remontów do roku 1988, tj. do momentu pokazania się oznak skrajnego wyeksploatowania (w tym czasie ówczesny właściciel – Kolej – rozpoczął prace projektowe związane z kolejną odbudową „przybudówki”, przerwane likwidacją Lokomotywowni w roku 1992). W szczególnie złym stanie, już wtedy były drewniane stropy nad pomieszczeniami szaletów pracowniczych, z uwagi na stałe, wieloletnie zawilgocenie. Od samego początku gospodarowania PSMK w Parowozowni pomieszczenia przybudówki z uwagi na zniszczenie stały zamknięte i nieużywane. Na przestrzeni kilkunastu lat wykonaliśmy tylko szereg prac zabezpieczających. Nadwątlone stropy były stemplowane i odciążane poprzez usunięcie glinianego wypełnienia – polepy. Nie zdało się to na wiele – całość konstrukcji stropów i dachu przybudówki należy odtworzyć od nowa, wg nowych norm i obowiązujących obecnie budowlanych standardów. W przyszłości, po odbudowie pomieszczenia „przybudówki” chcemy przeznaczyć na – tak oczekiwane – ekspozycje zgromadzonych przez nas zbiorów. Potrzebne na to będą niebagatelne fundusze…

Wsparcie ze strony Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi otrzymaliśmy po raz pierwszy. Warto też wspomnieć, że w ubieganiu się o fundusze była duża konkurencja. Łącznie dofinansowaniem objęto 49 zabytkowe obiekty, w tym zaledwie 15 nie sakralnych, wśród których parowozownia jest jedynym obiektem technicznym – kolejowym.


Przegląd dachu hali głównej

Równolegle z naprawą awaryjną dachu hali maszyn dokończono zaczęty w ubiegłym roku przegląd wybranej części (w miejscu przylegającym do ściany hali maszyn) dachu głównej hali postojowej. Teraz przeglądem objęto około 300 metrów kwadratowych połaci papowej oraz przejrzano i uzupełniono blaszane pokrycie korony muru ściany szczytowej hali głównej. Dalszą część przeglądu, z uwagi na poważne koszty mamy nadzieję przeprowadzić jesienią, po zgromadzeniu odpowiednich funduszy.


Awaryjna naprawa dachu

W bieżącym roku, już w kilka dni po ustąpieniu śniegu, wznowiliśmy działania przy przeglądzie dachów naszej parowozowni. Zaniepokoiło nas, bowiem widoczne opuszczenie się kilku krokwi podtrzymujących połać dachową hali maszyn. Opuszczenie to spowodowało także przecieki, co stało się poważnym sygnałem alarmowym. Dach hali maszyn jest pod naszym szczególnym nadzorem z uwagi na jego interesującą, oryginalną, drewnianą konstrukcję o sporej rozpiętości, pochodzącą z 1942 roku. Drewniane dźwigary wymagają bezwzględnej ochrony przed zawilgoceniem.

Usterki dachu hali warsztatowej Usterki dachu hali warsztatowej

Podczas kontroli okazało się, że kilka skrajnych krokwi, opierających się w gniazdach ściany sąsiadującego z halą budynku warsztatowego nie wytrzymało naporu zsuwającego się ze stromego dachu warsztatów śniegu. Prawdziwym powodem tego było zmurszenie krańców starych krokwi, niewątpliwie od dziesięcioleci narażonych na zacieki w tym trudnym do uszczelnienia miejscu.

Z uwagi na pilną potrzebę, natychmiast przeprowadzono naprawę awaryjną. Dach hali maszyn na dwóch odcinkach został zdjęty, stare krokwie usunięte i zastąpione nowymi, po czym odbudowano na nowo powierzchnię dachu, obróbki blacharskie i orynnowanie.

Naprawa dachu hali warsztatowej Naprawa dachu hali warsztatowej

Prace remontowe były bardzo skomplikowane, z uwagi na konieczność ich przeprowadzania z zachowaniem daleko idącej ostrożności – na hali znajdują się cenne, dawne obrabiarki. Na czas prac najbardziej narażone na uszkodzenia lub zalanie maszyny zostały zabezpieczone, niemniej jednak manewrowanie rusztowaniami w zajętej urządzeniami hali było bardzo utrudnione.

Zabezpieczenie urządzeń na czas naprawy dachu Materiały do naprawy dachu

Remont awaryjny zakończono w połowie kwietnia. Łącznie wykonano na nowo około 120 metrów kwadratowych pokrycia hali maszyn.