Teatr kolejowy

Wieczór w Parowozowni, próba zespołu Banana Perwers

Ponownie ruszył kolejowy teatr! W ostatni kwietniowy weekend rozpoczęły się próby przedstawienia przygotowywanego przez grupę „Banana Perwers”. Na pierwszy tegoroczny „Wieczór w Parowozowni” (sobota 5 maja) młodzi pasjonaci teatru wybrali „Starego Zazdrośnika” według Cervantesa, w programie zagoszczą również teksty satyryczne oraz piosenki retro, które zaprezentuje opiekunka grupy – Dominika Dawidowicz przy akompaniamencie Włodzimierza Stefanowicza. Równolegle do prób wykonano niezbędny element scenografii oraz przygotowano halę do pełnienia funkcji teatralnej widowni.


Rozbiórka przybudówki

W bieżącym roku, z nastaniem wiosny rozpoczęliśmy w Parowozowni rozbiórkę. Pod kilof poszła obskurna przybudówka, „przyklejona” do budynku administracyjno-warsztatowego. Przybudówkę tę zbudowano w latach 1950-tych z przeznaczeniem na pralnię odzieży roboczej. Z czasem, po rozbudowie około 1970 roku obiekt ten przeznaczono na garaż dla wózka akumulatorowego i pomieszczenie do obsługi i ładowania akumulatorów.

Budyneczek, postawiony sposobem gospodarczym z materiałów, jakie doraźnie znaleziono „pod ręką” miał poważne wady techniczne, z których najgorszymi był brak izolacji murów od wilgoci, kiepska konstrukcja dachu oraz fakt zasłonięcia dwóch okien w sąsiednim budynku warsztatów. Wilgoć podchodząca murami przybudówki przenosiła się na sąsiedni budynek, brak wykonania izolacji w przeszłości nie pozwalał już temu zapobiegać ani nie rokował pozytywnych skutków jakichkolwiek napraw. Do wad technicznych dołączała się wada wizualna – krzycząca szpetota budowanych, kawałkami z cegły, kawałkami z pustaków, częściowo otynkowanych ścian. Decyzję o rozbiórce podjęliśmy już w ubiegłych latach. Po wykonaniu inwentaryzacji architektonicznej i sporządzeniu projektu rozbiórki, uzyskaliśmy wymaganą prawem zgodę służb konserwatorskich.

Rozbiórka akumulatorni Rozbiórka akumulatorni Rozbiórka akumulatorni Rozbiórka akumulatorni

Prowadzone przez nas prace rozbiórkowe dały nam niepowtarzalną możliwość podziwiania maestrii kolejowych budowlańców sprzed lat, którzy jako-tako wyglądające ściany zbudowali w sporej mierze z ułamków cegły. A już wszelkie oczekiwania przeszedł … stwierdzony brak stalowych zbrojeń nadproży okiennych. Że też to wszystko przetrwało tyle lat??? Obecnie trwają prace porządkowe zmierzające do odzyskania jak największej ilości zdatnego do ponownego wykorzystania materiału, potrzebnego do planowanej przebudowy pomieszczeń na potrzeby wystawy urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Czyszczenie i wywożenie cegły to żmudne i czasochłonne zajęcie…


Nowe eksponaty

Cukrownia w Żninie

W sobotę, 21 kwietnia zakończyliśmy kilkudniową akcję transportu kolejnych, interesujących eksponatów. Tym razem otrzymaliśmy w darze od Krajowej Spółki Cukrowej S.A. wagon techniczno-gospodarczy, dawną węglarkę oraz wiertarkę słupową z osprzętem. Oba nowe nabytki pochodzą z Cukrowni w Żninie i oba mają ścisły związek z koleją. Wiertarka, bowiem użytkowana była w warsztatach parowozowni wąskotorowej znajdującej się na terenie Cukrowni.

Nasza ekipa przybyła do Żnina w czwartek 19 kwietnia, aby historyczną maszynę rozmontować i zapewnić jej bezpieczny transport. Podarowany nam wagon należało też przestawić w miejsce dogodne do operowania dźwigiem. Zdemontowaną wiertarkę i osprzęt załadowano do wnętrza wagonu i zabezpieczono w kilka godzin. Następny więc, rezerwowy dzień poświęciliśmy tylko na dopilnowanie załadunku i wyprawienie transportu. Nie zajęło to dużo czasu, toteż ekipa miała możliwość odwiedzenia Muzeum Kolei Wąskotorowych w Wenecji, Muzeum w Biskupinie oraz zawitania na początkową stację Żnińskiej Kolei Powiatowej.

Żnińska Kolej Powiatowa, stacja Wenecja Żnińska Kolej Powiatowa, stacja Wenecja

Wszystkie te miejsca są piękną wizytówką regionu pokazującą jak zabytkowa linia kolejowa może łączyć kilka znajdujących się w bliskim sąsiedztwie turystycznych atrakcji. Z dobrym stanem kolejki, jej widocznym zadbaniem i resztą turystycznych obiektów kontrastuje tylko linia normalnotorowa prowadząca do Żnina. Niestety poza Żninem kolejowo-zabytkowa rzeczywistość nie jest już tak zachęcająca. W powrotnej drodze dokumentowaliśmy fotograficznie upadek stacji Gopło (linia do Kruszwicy), obejrzeliśmy pogłębiającą się zagładę kolejki Sompolińskiej oraz zapoznaliśmy się z niewesoło wyglądającym dniem dzisiejszym wąskotorowego węzła w Krośniewicach. Jakże te mijane widoki były odmienne od pięknych pejzaży ze żnińską kolejką na pierwszym planie. Po drodze pojawiała się nieodmienna refleksja – dlaczego w Żninie można, a w nieodległych przecież Ślesinie, Sompolnie, Krośniewicach już nie?…

Wywóz wagonu technicznego ze Żnina Rozładunek wagonu technicznego ze Żnina

Wyprawiony ze Żnina transport przybył do Skierniewic w sobotę w godzinach porannych. Po zdjęciu wagonu dźwigiem pojazd przetoczono do hali maszyn gdzie z zachowaniem należytej ostrożności wyładowano, a następnie prowizorycznie (jeszcze bez fundamentowania) zmontowano podarowaną nam wiertarkę. Maszyna jest cennym historycznie nabytkiem nie tylko dlatego, że pracowała w warsztatach kolejki cukrowniczej. Pochodzi z powstałej w roku 1880 berlińskiej firmy Schuchardt & Schutte, która do wybuchu I wojny światowej zajmowała się sprowadzaniem do Europy specjalistycznych obrabiarek z rozmaitych wytwórni w USA.

Wiertarka kolumnowa ze Żnina Wiertarka kolumnowa ze Żnina

W okresie wojny, gdy nastąpiła blokada dostaw firma ta, już samodzielnie na większą skalę podjęła produkcję. Sprowadzona do Skierniewic wiertarka pochodzi najpewniej z okresu 1915-1920 i jest przedstawicielem jednego z większych typów tego typu obrabiarek, które firma Schuchardt & Schutte wykonywała w kilkunastu wielkościach, o identycznej konstrukcji. Maszyn jest sprawna i kompletna (wymaga dorobienia tylko jednego koła pasowego w napędzie posuwu), pięknie prezentuje się wśród posiadanych już przez nas dotychczas wiertarek – nożnej z około 1895 roku i elektrycznej z około 1930. Równie interesującym nabytkiem jest wagon – niegdyś węglarka pochodzenia austriackiego z około 1910 roku. Pojazd ten, choć obecnie przebudowany na techniczno-gospodarczy (służył w Cukrowni od lat 1960-tych, jako zaplecze techniczne dla utrzymania torów bocznicy) ma jednak zachowane w zadowalającym stanie podwozie i część oryginalnych słupków pudła. Po odbudowie będzie cennym uzupełnieniem naszej kolekcji węglarek. Wśród tej grupy pojazdów pochodzących z Kolei Hanowerskich, KPEV, PKP, DRG i MAV posiadaliśmy tylko jedną, zupełnie innego typu węglarkę austriacką. Nowo przybyły wagon posiada ostatni numer inwentarzowy PKP: 371 977 Wdnh.


VIII edycja Dni Otwartych

5 maja rusza już VIII edycja Dni Otwartych w Parowozowni Skierniewice. Będą tradycyjnie odbywać się w każdą pierwszą sobotę miesiąca (szczegóły w kalendarzu imprez). W tym roku nasza oferta będzie urozmaicona bardziej niż w latach ubiegłych. O godzinach 11:00, 12:00 i 13:00 będzie rozpoczynało się zwiedzanie parowozowni z przewodnikiem, udostępnimy także wystawy tematyczne: centralę telefoniczną i wystawę urządzeń sterowania ruchem kolejowym. W tym roku chcemy zachęcić Państwa do włączenia się w organizację ekspozycji taboru na każdy Dzień Otwarty. Każdorazowo przed imprezą na naszym profilu Facebook zostanie opublikowana ankieta, w której przedstawimy kilka eksponatów zazwyczaj nie pokazywanych. Ten, który uzyska największą liczbę głosów dołączy do wystawy taboru w trakcie najbliższego Dnia Otwartego. Wybrany w głosowaniu eksponat będzie wystawiony jednorazowo – warto zatem pojawić się w parowozowni, by obejrzeć na własne oczy zwycięzcę plebiscytu. Każdy mile spędzony dzień powinien kończyć się równie miłym wieczorem – dlatego o godz. 20:00 po każdym Dniu Otwartym (od maja do września) chcemy zaprosić państwa na Wieczór w Parowozowni. Dzięki współpracy z grupą teatralną „Banana Perwers” hala maszyn zamieni się w salę teatralną, w której w trakcie 2 godzinnego spotkania będzie można zobaczyć przygotowany program kulturalny. Wstęp na wszystkie imprezy oczywiście wolny – serdecznie zapraszamy!


Spotkanie”Przewiązując węzęł”

Historia łodzkiego szlaku kolejowego, plakat

20 kwietnia w Ośrodku Kultury „Górna” przy ul. Siedleckiej 1 w Łodzi odbyło się pierwsze z cyklu spotkań dyskusyjnych poświęconych różnym aspektom historii gospodarczej i społecznej miasta Łodzi. Nazwa projektu brzmi „Fenotyp miasta”. Partnerem spotkania było PSMK, gdyż jako pierwszy temat wybrano historię i najbliższą przyszłość łódzkiego węzła kolejowego. Jednym z powodów takiego wyboru był fakt, że obecnie trwa całkowita przebudowa stacji Łódź Fabryczna wraz ze szlakiem Łódź Fabryczna – Łódź Widzew, mająca być punktem wyjścia dla utworzenia linii średnicowej biegnącej w tunelu pod centrum miasta do stacji Łódź Kaliska, a w przyszłości dla włączenia stacji w sieć kolei dużych prędkości. Temat ten budzi wśród mieszkańców miasta wiele emocji, a organizatorzy dyskusji postanowili przybliżyć historyczny kontekst tej inwestycji.

O powstaniu Drogi Żelaznej Fabryczno-Łódzkiej i późniejszych inwestycjach kolejowych w Łodzi opowiadał Kamil Śmiechowski – historyk regionalista, doktorant w Katedrze Historii Polski XIX w. Uniwersytetu Łódzkiego. Przypomniał też wcześniejsze koncepcje stworzenia w tym mieście centralnej stacji kolejowej. Uwarunkowania techniczne dzisiejszej topografii łódzkiego węzła kolejowego wynikające między innymi ze styku torów o europejskiej i rosyjskiej szerokości przybliżył Michał Jerczyński – członek PSMK, kolejarz z zawodu i zamiłowania, współautor (z Tomaszem Roszakiem, również członkiem PSMK) monografii pt. Szlakiem łódzkiej kolei.

O projekcie Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej i tunelu średnicowego dla kolei konwencjonalnej mówiła Teresa Woźniak – Zastępca Dyrektora Departamentu Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi, pochodząca z kolejarskiej rodziny o kilkupokoleniowej tradycji.

W trakcie referatów i prezentacji okazało się, że temat kolei w Łodzi (choć tamtejszy węzeł nie należy do imponujących w skali kraju) jest na tyle obszerny i interesujący, że należałoby mu poświęcić jeszcze kilka spotkań. W piątek dyskusja skoncentrowała się jednak na przyszłości, a przybyłych gości bardzo interesowały szczegóły projektowanych rozwiązań technicznych i przyszłej organizacji ruchu kolejowego w aglomeracji łódzkiej.