Pozostając jeszcze w tematyce uroczystości Wszystkich Świętych, nie możemy nie wspomnieć o jeszcze jednej nekropolii, w opiekę nad którą zaangażowane jest nasze Stowarzyszenie.

W 2015 r. dwaj członkowie Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei będąc w Żukowie (koło Grodziska Maz.) znaleźli na tamtejszym cmentarzu zapomniana kwaterę. Groby były w stanie fatalnym. Zarośnięte chaszczami, z poprzewracanymi i połamanymi krzyżami oraz wyblakłymi, nieczytelnymi lub brakującymi tablicami blaszanymi. Do tego walające się stare, wypalone znicze, porozrzucane plastikowe butelki, a gdzieniegdzie skruszałe od słońca i mrozu chińskie, sztuczne kwiaty. Tak wyglądały groby zmarłych pensjonariuszy Domu Wysłużonego Kolejarza w Milanówku ‒ kolejarzy, którzy całe swoje zawodowe życie poświęcili kolei a w nagrodę otrzymali od niej szansę na godną starość.

Zaczęło się poszukiwanie kogoś, kto pomógłby w uporządkowaniu i należytym upamiętnieniu tego miejsca. Najlepszym partnerem do pomocy okazała się Fundacja Grupy PKP, która wkrótce obiecała pomoc, a następnie czynnie włączyła się do działań. Po ponad roku potrzebnym na zdobycie środków, wybór projektu, wybór materiałów i wykonawcy, 17 grudnia 2018 r. można już było spotkać się przy gotowym upamiętnieniu.

W skromnej uroczystości przy symbolicznym grobie w miejscu dawnej kwatery, wzięli udział także dwaj Koledzy z PSMK. Po złożeniu na grobie wiązanki biało-czerwonych kwiatów jeden z nich przypomniał. że nasza organizacja ma w statucie zapis o podejmowaniu działań na rzecz pielęgnowania tradycji polskiego kolejnictwa. A że tradycje polskiej kolei to przede wszystkim ludzie, którzy ją tworzyli, więc objęcie kwatery opieką wydawało się oczywiste.

Od 2018 r. przed 1 listopada symboliczny grób jest sprzątany a następnie dekorowany. Pamiętają o tym dwaj członkowie i dwoje wolontariuszy PSMK.

(ipa)

W sobotę 18 października 2025 zachmurzenie było duże, opady ciągłe i intensywne, a temperatura odczuwalna bliska zeru. Aura nie zachęcała do wyjścia z domu. Mimo to na jesienny spacer alejkami Starych Powązek zorganizowany przez Fundację Grupy PKP w Roku Władysława Stanisława Reymonta przyszło kilkanaście osób, by w ten sposób oddać cześć pierwszemu polskiemu nobliście Niepodległej Polski. Akademia Szwedzka, 101 lat temu, 13 listopada 1924 przyznała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury Władysławowi Stanisławowi Reymontowi. Autor czterotomowej monumentalnej powieści „Chłopi” zmarł w Warszawie, 100 lat temu, 5 grudnia 1925.

Trasę spaceru wyznaczyły groby przede wszystkim aktorów grających w ekranizacjach trzech dzieł Noblisty: „Chłopi” (niemy 1922, 1973); „Ziemia Obiecana” (niemy 1927, 1974); „Komediantka” (1987). Zatrzymano się także przy grobach rodziny pisarza: matki Antoniny z Kupczyńskich Rejment, siostry Katarzyny z Rejmentów Jakimowicz i siostrzeńca Konstantego Sylwina Jakimowicza, a na dłużej – przed grobem Noblisty. Odczytano fragment inskrypcji zaczerpnięty z przemówienia, które ks. bp. Antoni Szlagowski wygłosił na pogrzebie: BOGIEM ZBROJNY / OJCZYŹNIE DUCHEM ZAPRZYSIĘGŁY / PIŚMIENNICTWA POLSKIEGO CHWAŁA / ZIEMIĘ PLEMIENNĄ NIEBEM MIEĆ NAUCZYŁ.

Prowadzący spacer Marek Moczulski (członek PSMK) przypomniał, że literackiego Nobla Reymont zawdzięcza poniekąd pracy na Drodze Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, gdzie jako pomocnik dozorcy plantowego, dziś powiedzielibyśmy toromistrz, wielokrotnie przemierzał dystans między Rogowem a Lipcami. To wtedy obserwował i poznawał życie mieszkańców tamtejszej wsi.

Znicze zapalono także na grobie projektanta i budowniczego „wiedenki”, Stanisława Wysockiego oraz pierwszego polskiego maszynisty kolejowego, Leona Miaskowskiego, który 14 czerwca 1845, 180 lat temu, prowadził jeden z dwóch pociągów „otwarciowych” na oddawanym właśnie do użytku pierwszym odcinku królowej polskich dróg żelaznych, z Warszawy do Grodziska.

fot. M. Moczulski

W ostatnią sobotę (4 października), na zakończenie tegorocznego sezonu turystycznego w Parowozowni Skierniewice świętowaliśmy urodziny „Wiedenki”, czyli 180. rocznicę przybycia pierwszego planowego pociągu Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej do Skierniewic. Jubileusz ten zbiegł się też w czasie z inną okrągłą rocznicą w historii kolejnictwa – 200. rocznicą otwarcia ruchu na pierwszej w świecie kolei publicznej (Stockton – Darlington). Nadzwyczajny dzień otwarty odbył się pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Skierniewice Krzysztofa Jażdżyka.

Z tej okazji, poza stałymi „punktami programu” naszej Parowozowni, na odwiedzających czekały też liczne atrakcje przygotowane przez naszych partnerów i zaprzyjaźnione stowarzyszenia. Nie zabrakło stoisk firm i organizacji kolejowych (PKP Intercity, Łódzka Kolej Aglomeracyjna, Straż ochrony Kolei) oraz kampanii bezpieczeństwa (Kolejowe ABC oraz Bezpieczny Przejazd). Najmłodsi mogli skorzystać z przejażdżki kolejką parkową stowarzyszenia Nadwarciańska Kolej Drezynowa. Na fanów motoryzacji czekały natomiast klasyki stare (100-letni Willys Knight i niewiele młodszy Ford A z kolekcji firmy Budokrusz) i nowe (Polonez Caro w roli samochodu nadzoru ruchu) oraz coś z pogranicza motoryzacji i kolei, czyli pojazd drogowo-szynowy Uniroller-S z PKP PLK. Specjalnie z tej okazji zaprezentowaliśmy także w plenerze nasz pociąg stuletni, czyli wyremontowane wagony z naszej kolekcji reprezentujące przekrój taboru z okresu wczesnego dwudziestolecia mędzywojennego: wagon bagażowo-osobowy IV klasy Steinfurt, wagon cysternę, platformę oraz wagon kryty produkcji węgierskiej. Na wystawie urządzeń sterowania ruchem kolejowym gościliśmy natomiast kolegów ze Stowarzyszenia Pasjonatów Techniki Transportu i Łączności, którzy zaprezentowali fragment swojej kolekcji, m.in. działający fragment urządzeń JZH-111.

Nie zabrakło też oficjalnej części z przemówieniami przedstawicieli władz lokalnych (wiceprezydent miasta Skierniewice pan Dominik Dudek, radna sejmiku województwa łódzkiego pani Justyna Kulig, pan Piotr Paradowski z biura poselskiego Pawła Sałeka) i spółek i organizacji kolejowych (prezes Fundacji Grupy PKP pan Radosław Konieczny, członek rady nadzorczej budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego pan Zbigniew Szafrański), zakończonej, oczywiście, urodzinowym tortem!

Choć obchody rocznicowe skupiły się na sobocie, oficjalnie sezon dni otwartych zamknęliśmy dopiero w niedzielę, 5 października. Tego dnia dołączyli do nas koledzy z Chornický železniční klub, którzy zaprezentowali na wystawie USRK pulpit nastawczy ze stacji Boskovice.

Łącznie przez cały ostatni weekend odwiedziło nas prawie 1000 osób!

Współorganizatorom i partnerom wydarzenia serdecznie dziękujemy za uświetnienie tych szczególnych dni otwartych, a zwiedzającym dziękujemy za tak liczne przybycie!

Współorganizatorzy

Partnerzy

Honorowy Patronat

Prezydent Miasta Skierniewice Krzysztof Jażdżyk